The Great Flu

Volgens de Grote Griepmeting ligt de piek van de griepgolf van dit jaar alweer een tijdje achter ons. Ook ik heb dit jaar een tik(je) ervan meegekregen dus ik hoop dat ik er de komende jaren van gevrijwaard blijf omdat ik weer voldoende antistoffen heb aangemaakt. Daarbij hoop ik dan maar dat de bestaande virussen niet zover evolueren dat ze daartegen bestand zijn. Of nog erger: dat er een ernstig virus ontstaat dat bestand is tegen alle bestaande virusremmers waardoor er een pandemie ontstaat.

Wat er dan kan gebeuren kun je ervaren in het spel 'The Great Flu'. In dat spel bestrijd je als hoofd van de World Pandemic Control uitbraken van verschillende virussen in de wereld en moet je een pandemie voorkomen. Waar kies je voor: meer research, een goed waarschuwingssysteem voor de burgers? Isoleer je de risicogevallen of sluit je alle scholen? En in welk land onderneem je actie? Vaccineer je de mensen in China en Japan of in West-Europa? Je krijgt informatie over het virus van de bekende viroloog Ab Osterhaus. Je moet snel je keuze maken: je budget is beperkt en terwijl jij nadenkt komen er meer slachtoffers.

The Great Flu is Engelstalig. Je kunt het spelen in een kwartiertje maar als je een strategie wil ontwikkelen moet je het een paar keer spelen. Ik zou er dus een heel lesuur voor uittrekken of het spelen van het spel meegeven als huiswerkopdracht. Het spel wordt aangeboden door het Erasmus Medisch Centrum in het kader van het Darwinjaar. Het Erasmus MC doet onderzoek of spelers ook werkelijk wat leren van het spel. Daarvoor leggen ze aan de spelers een vragenlijst voor waarbij ze gevraagd worden wat ze weten voordat ze gaan spelen en wat ze weten na afloop van het spel. Ik hoop dat ze de uitkomsten t.z.t. delen!

Voor wie het spel op school wil spelen heb ik een paar linkjes verzameld van sites met achtergrondinformatie over (griep-)virussen en pandemieën:

• De Grote Griepmeting
• Kennislink over griep, algemeen
• Kennislink over SARS
• Een opdracht met achtergrondinfo voor het vak ANW
• Postbus 51
• RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
• Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• Een aflevering van Jota over Griepvirussen op Teleblik
• Een aflevering van Andere Tijden over o.a. de Spaanse Griep

Voor wie met zijn/haar leerlingen op stap wil is er de tentoonstelling H5N1 in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam, over de evolutie van een griepvirus.

Het lastige leven van de paling

Minister Verburg heeft onlangs een vangstverbod afgekondigd voor paling. Sommigen klagen dat het nog lang niet genoeg is, maar het is in ieder geval een stap in de goede richting.

Wil je weten hoe het komt dat paling met uitsterven bedreigd wordt dan kun je het spel Ali P. spelen, uitgegeven door het Waterschap Hunze en Aas en gemaakt door IJsfontein. In het spel help je Ali P. op zijn spannende tocht vol gevaren en hindernissen van de Sargassozee naar de Nederlandse rivieren en weer terug. Onderweg leer je over de gevaren die Ali P. bedreigen. De gemalen en de sluizen die ze moeten passeren, watervervuiling, de vangst van jonge paling (glasaaltjes), de zoektocht naar voedsel en tegelijkertijd ervoor zorgen dat je zelf niet wordt opgegeten: maar weinig glasaaltjes bereiken als palingen de Hollandse wateren.

Wil je het spel laten spelen door de klas hou er dan rekening mee dat ze een kwartiertje zoet zijn. In het spel zelf staat wat uitleg over het leven van de paling maar ik vermoed dat de echte gamers die gauw wegklikken om het spel te spelen. Het lijkt mij daarom handig om achteraf een gesprek te hebben over de inhoud van het spel of de leerlingen zelf een quiz te laten maken daarover. Op die manier zorg je ervoor dat de leerlingen de teksten lezen en door er op meer manieren mee bezig te zijn blijft de kennis ook beter hangen!

Science en Engels

Ik ben dol op (semi-)wetenschappelijke programma's op televisie waarin allerlei proefjes worden gedaan. Ik ben dan ook een trouwe kijker van programma's als Braniac en Mythbusters en ik zit ook wel eens te snuffelen op de site The Naked Scientist, een radioprogramma van de BBC. De proeven die gedaan worden bij Braniac en Mythbusters zijn erg van het gehalte van 'don't do this at home', maar op de site van The Naked Scientist vind je proefjes die je zelf thuis kunt uitvoeren.

Van een docent Engels van het Elzendaalcollege kreeg ik de tip dat je met deze website een prachtige vakoverstijgende opdracht kunt geven voor de vakken Engels en de BiNaSk-vakken. Leerlingen moeten dan een proefje van de site halen dat past bij het onderwerp dat op dat moment aan de orde is bij de binask-vakken. Ze beluisteren de podcast bij het proefje waarin soms aanvullende informatie gegeven wordt bij het proefje zoals beschreven op de site. Ze voeren het proefje (of een variant daarop) zelf uit en geven er vervolgens in het Engels een presentatie over, al dan niet geïllustreerd met filmpjes die ze gemaakt hebben van het proefje. Daarmee oefenen de leerlingen leesvaardigheid (selecteren van een leuke proef), luistervaardigheid (beluisteren van de podcast) en spreekvaardigheid (presentatie van het proefje en de resultaten ervan).

Het lijkt me niet alleen een leuke opdracht, maar vooral ook handig omdat leerlingen op die manier hun tijd efficiënt gebruiken omdat ze twee vakken tegelijkertijd doen. En ik ben natuurlijk heel benieuwd met welke proefjes de leerlingen komen. De proefjes van The Naked Scientist zijn wel wat braafjes: ik denk dat ik de leerlingen zelf de hint zou geven ook eens te kijken bij Mythbusters of Braniac ;-)

Namen van spieren

Moet je leren wat de namen zijn van de spieren in het menselijk lichaam? Dan vind je hier een plek waar je dat kunt doen. Het spel is goed opgebouwd. De eerste keer moet je 8 spieren benoemen. Om je te helpen krijgt de spier die je moet aanwijzen een afwijkende kleur. De keer daarna moet je dezelfde spieren benoemen, maar is de kleur maar minimaal gewijzigd. De keer daarna moet je 17 spieren benoemen. En tot slot moet je 24 spieren benoemen.

Ik heb het spel geprobeerd en het is niet het leukste spel dat ik ken. Maar het is wel effectief: je moet de namen echt kennen om het spel tot het einde uit te spelen! En ik denk dat veel leerlingen dit toch leuker vinden dan een overhoring!

Wedstrijdje doen?

Veel mensen schreven er al over in hun blog: de wedstrijd Online Kaarten waarin docenten uit het basis- en voortgezet onderwijs worden uitgedaagd een lesopzet te maken waarin wordt gewerkt met online kaarten en virtuele globes zoals Google Earth, Yahoo Maps, Google Maps, Windows Live Maps enzovoort. Ik hou wel van wedstrijdjes: veel mensen vinden het leuk om uitgedaagd te worden en de mogelijkheid te krijgen om te laten zien wat ze in huis hebben en natuurlijk is het leuk om daarmee kans te maken op een prijs. Maar meedoen aan Kaarten Online is ook een manier om de hoeveelheid beschikbare content voor het onderwijs op het web te vergroten. Het lesmateriaal dat wordt ingestuurd wordt namelijk verzameld in een wiki zodat iedereen er zijn voordeel mee kan doen. Een initiatief waar de Onderwijsraad vast blij mee zal zijn, gezien hun recente advies waarin ze pleiten voor open source leermiddelen die door docenten gebruikt en bewerkt kunnen worden.

Ook als je niet meedoet met de wedstrijd is het interessant om de website eens te bekijken. Je vindt er namelijk een heleboel ideeën hoe je online maps e.d. kunt gebruiken in de les. Niet alleen in de aardrijkskundelessen: je kunt dit soort tools ook gebruiken voor andere lessen. Bijvoorbeeld een serie lessen Maatschappijleer waarbij de leerlingen een reportage maken over een wijk die ze in Google Maps plaatsen of een literatuurles m.b.v. Google Earth. Maar je kunt ook denken aan een biologieles waarbij leerlingen in een kaart aangeven welke planten- of dierensoorten op bepaalde plaatsen te vinden zijn, een les CKV waarin leerlingen hun favoriete kunstwerk op de kaart zetten, een les Engels/Frans/Duits waarbij leerlingen een route uitzetten van de belangrijkste/bekendste plaatsen die toeristen zeker moeten bezoeken, een les geschiedenis waarin op de kaart wordt aangegeven hoe een volk zich over de wereld heeft verspreid of een les economie waarbij de grootste multinationals op een kaart worden gezet. Kijk ook eens in het dossier 'Google Earth en Earthquests' van Andre Manssen, de site 'Werken met Google Earth' van Gerard Dümmer of de site Edugis en laat je inspireren om zelf een les te maken. Er zijn voor elk vak wel ideeën te bedenken. Je kunt jouw lesidee insturen tot en met zondag 30 november 2008. Lees alles over de voorwaarden èn de prijzen op de wedstrijdsite.


O ja, als je op de hoogte gebracht wilt worden van de laatste ontwikkelingen op dit gebied, dan kun je je aanmelden voor het (gratis) seminar: Think outside the (geo)box! op donderdag 18 september in de Uithof.

Virussen

Gelukkig is de tijd van de griepjes en de verkoudheden voor de meeste mensen weer achter de rug. De virussen lijken overwonnen maar helaas komen ze altijd weer terug. Maar hoe zat het nu ook al weer met die witte en die rode bloedlichaampjes? Ik heb het ooit moeten leren maar ik moet eerlijk bekennen dat die kennis ver weg is gezakt.

Een boek lezen hierover is misschien wat veel gevraagd, maar een spelletje gaat er natuurlijk altijd wel in ;-) In Infect.Evolve.Repeat ben je een virus en moet je ervoor zorgen dat je overleeft. Je maakt gebruik van de rode bloedlichaampjes om je te vermenigvuldigen, maar je moet wel oppassen voor witte bloedlichaampjes en antibiotica die erop uit zijn om jou uit de weg te helpen. Het hoogste doel is om immuun te worden.

Het spel is leuk om te spelen en je haalt er bliksemsnel je kennis mee op. Alhoewel ik betwijfel of de biologiedocent blij is met die kennis. Want is het allemaal wel waar wat je ervan leert?? Een opdracht voor de lessen biologie of verzorging: speel het spel, schrijf op wat je ervan leert en achterhaal of het allemaal juist is. Daarvoor kun je bijvoorbeeld dit artikel uit de Nederlandse Wikipedia gebruiken. Je krijgt een goed cijfer als je weet te vertellen hoe in het spel virussen de gezondheid ondermijnen. Wie de meeste punten haalt krijgt een bonuspunt, net als degenen die onjuistheden in het spel weten te benoemen.

Goede projectideeën

Als moeder van 2 kinderen heb ik regelmatig de vraag moeten beantwoorden of ik niet een leuk onderwerp wist voor een project, een opstel of een onderzoek. Lastig, vond ik altijd. Je wilt natuurlijk zo goed mogelijk aansluiten bij het dagelijks leven van de kinderen maar zelfs bij je eigen kinderen is dat soms lastig in kaart te brengen. Laat ik het zo zeggen: sympathieën en antipathieën voor schoolvakken zijn bij ons thuis zelden het onderwerp van gesprek.

Ik ben daarom blij met de wizard van Sciencebuddies: een tool waarmee je advies kunt krijgen welke onderzoeksopdrachten je zou kunnen doen voor de betavakken. Het werkt heel simpel: je vult in op welk niveau (vanaf groep 1 tot en met de hoogste klassen in het voortgezet onderwijs) je een onderzoek wilt doen, op welke termijn je het onderzoek gaat uitvoeren, voor welk vak je onderzoek gaat doen en wat je interesses zijn. Daarvoor moet je antwoord geven op vragen als: 'hou je ervan om apparaten met veel knoppen en draaischijven te bedienen?', 'hou je van koken?', 'hou je meer van dieren dan van machines?', 'speel je een muziekinstrumen?', enz. Nadat je op de knop verzenden hebt gedrukt krijg je een lijst met allerlei onderzoeksideeën en wat tips en handleidingen om dat onderzoek uit te voeren.

Ik heb natuurlijk geprobeerd welk onderzoek bij mij zou passen en de meeste ideeën die ik kreeg aangereikt leken me inderdaad geweldig interessant. Dus mocht ik nog eens een keer tijd hebben, dan ga ik misschien nog eens de onderzoekskant op! Maar het is natuurlijk ook handig voor leerlingen die op zoek zijn naar een onderwerp voor een profielwerkstuk of een sectorwerkstuk. En misschien ook wel een alternatief voor de musical van groep 8: een onderzoekstraject voor de hele klas waarbij de resultaten worden gepresenteerd op de laatste schooldag!

Dierenspellen

Dieren zijn nogal eens onderwerp van een spreekbeurt op de basisschool, en ook in het voortgezet onderwijs zie je regelmatig werkstukken over allerlei soorten dieren. Blijkbaar hebben veel kinderen wat met dieren. Er zijn talloze sites waar teksten en plaatjes te vinden zijn over dieren, maar op deze site vind je een verzameling spellen waarin dieren de hoofdrol spelen. Geen informatie over hond, kat, konijn en cavia, maar spellen over zaken als de voedselketen, bedreigde diersoorten, carnivoren, herbivoren en omnivoren, vijverdieren en tuindieren en nog véél meer!

De spelletjes zijn Engelstalig maar omdat de hoeveelheid woorden van de spelletjes beperkt is, zijn ze over het algemeen ook geschikt voor leerlingen van het basisonderwijs. De spellen zijn leuk vormgegeven: duidelijk en eenvoudig maar niet kinderlijk. Het spelen van een spelletje kost maar een paar minuutjes, maar kan een goede inleiding zijn voor één van de genoemde onderwerpen. Prachtig materiaal dus voor het digibord!

De Bunker: multimediale tentoonstelling

Op 14 mei wordt de tentoonstelling De Bunker van Anno geopend in Rotterdam. De tentoonstelling is primair bedoeld voor iedereen tussen de 12 en de 65 jaar, mensen die de oorlog niet bewust hebben meegemaakt. In De Bunker word je door middel van geluidseffecten, projecties en lichtdecors geplaatst voor dezelfde dilemma's waar mensen in de tweede wereldoorlog voor werden gesteld: wat doe je als je buurjongen bij je aanklopt om te mogen onderduiken, hoe reageer je als de Duitsers je oproepen?

De Bunker is een reizende tentoonstelling en zal in de komende drie jaar in 7 steden te 'beleven' zijn. Een deel van de inhoud zal per stad verschillend zijn. Per stad wordt samengewerkt met regionale erfgoedinstellingen, scholen en media die worden uitgenodigd om voor de tentoonstelling op zoek te gaan naar verhalen uit de eigen regio en die te verbeelden. Voor de tentoonstelling heeft Anno een onderwijsprogramma gemaakt voor de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs dat bestaat uit een voorbereidende les, een bezoek aan De Bunker en een verwerkingsles.

Wederom een prachtig initiatief van Anno, dat volgens mij ook zonder bezoek aan de tentoonstelling goed te gebruiken is. In elke plaats zijn immers wel mensen te vinden die kunnen vertellen over de problemen waar ze voor werden gesteld tijdens de oorlog. Het is goed als jongeren die verhalen verzamelen en - waar mogelijk - verbeelden. Het lijkt me een prachtig project om op school een eigen bunker te maken waarin die verhalen terug te vinden zijn. Laat leerlingen maar eens inventariseren hoeveel mensen uit hun klas gevaar zouden lopen als Hitler nu aan de macht geweest was. Alle verhalen, geluiden en beelden die gemaakt en verzameld worden worden in een door de leerlingen zelf ingerichte bunker gezet zodat je daar kunt 'voelen' hoe het was als je beste vriend van school werd opgepakt of je ouders een klasgenoot niet wilden laten onderduiken in hun huis uit zorg voor jou.

Zo'n project kan gekoppeld worden aan allerlei vakken, bijvoorbeeld de talen (het gaat immers om verhalen), geschiedenis, maatschappijleer, aardrijkskunde, biologie (voedingsleer: wat heb je nu echt nodig aan voedingsstoffen) en de ckv-vakken. Ingangen genoeg om een zo belangrijk onderwerp de broodnodige aandacht te geven in de les!

Maak een samenvatting op video

Weer zo'n leuke manier om kennis te verwerken: maak er een videofilm van!

Op de site van One True Media vond ik een prachtige verfilmde samenvatting van een biologieles over celbiologie of cytologie. Het lijkt me een geweldige opdracht: maak een verfilmde samenvatting van de les. Als je zo'n film hebt gemaakt dan weet ik zeker dat je de essentie van de stof te pakken hebt. De opdracht zou ingezet kunnen worden als een toets of om een eerder gehaald cijfer te verberen. Geen opdracht die voor iedereen is weggelegd maar er zullen zeker leerlingen zijn die hiermee aan de slag willen gaan.

Voor de aardigheid zet ik er hier een paar andere plekken om over celbiologie te leren bij:
Wikipedia over celbiologie
Bioplek; een schema met daaraan gekoppelde animaties
een virtuele cel (van de University of Illinois)
Biologieweb
Animatie mitose (van EduAnim)
How Stuff Works over cellen.

Ik zal niet zeggen dat de ene manier beter is dan de andere want ik denk dat je dat zo niet kunt zeggen. Maar ik ben er wel van overtuigd dat met zo'n breed aanbod je elke leerling kunt laten leren op de manier die bij hem past. En als leerlingen zelf animaties of films van de lesstof maken, dan heb je voor het volgend jaar weer prachtig nieuw lesmateriaal!

Photo and video editing at www.OneTrueMedia.com

CSI in de les

Biologie? Dat is saaaaaai! En erfelijkheidsleer met al die toestanden over chromosomen. Brrr! Dat veel leerlingen niet staan te wachten op een verhandeling over cellen, bloed en erfelijkheid, dat realiseert Schooltv zich ook. Ze hebben daarom gezocht naar een spannende context om dat verhaal te kunnen vertellen en dat is ze gelukt met de bloedstollende crimi 'Wie is de dader'?

De crimi is in feite een serie lessen over het menselijk lichaam: organen, cellen, huid, bloed en erfelijkheid, bestemd voor de onderbouw havo/vwo. De lessenserie bestaat uit 3 televisie-afleveringen, een spel en een aantal opdrachten. Alles is inmiddels (de tv-afleveringen zijn in maart/april uitgezonden op televisie) te bekijken op internet.

De leerling moet zelf onderzoeken verrichten en de juiste conclusies trekken uit de gevonden aanwijzingen om dader en motief van de moord te achterhalen. Makkelijk is dat niet: je moet niet alleen verstand hebben van biologie, maar ook heel goed logisch kunnen redeneren om de moordenaar aan te kunnen wijzen.

Schooltv noemt deze crimi een spel. Dat ben ik niet met ze eens omdat ik vindt dat een aantal cruciale elementen van een game niet aanwezig zijn. Er is namelijk geen echte competitie in het spel: niet tegen jezelf noch tegen de computer. Er is namelijk steeds maar één antwoord mogelijk en er is ook geen sprake van het verbeteren van je eigen vaardigheden. Je vindt de moordenaar wel of je vindt hem niet, en dat is toch wat anders dan een spel waarin je je auto steeds iets sneller laat racen en/of jezelf steeds beter positioneert ten opzichte van anderen.

Maakt dat wat uit? Nee, wat mij betreft niet. 'Wie is de dader' vind ik een enorm aansprekende manier van biologie-onderwijs. Aansluitend bij wat leerlingen interessant vinden en tegelijkertijd ook authentiek. Niet alle stof in één keer bestuderen maar 'just in time' en 'just enough': steeds op het goede moment genoeg informatie om de raadsels op te kunnen lossen. Een mengsel van bestuderen en zelf onderzoek doen. En dat alles voorzien van tekst, beeld en geluid.

Schooltv maakt het docenten verder makkelijk om in de les met het materiaal aan de slag te gaan door een docentenhandleiding aan te bieden waarin o.a. lessuggesties staan en toetsvragen bij de thema's.

Op deze manier wordt lesgeven wel heel erg leuk ;-)

N.B. Nog een aanvullende tip: als je leerlingen in groepjes de moord laat oplossen kun je ze eerst individueel conclusies laten trekken uit de onderzoeken en ze daarna vragen in kleine groepjes hun ideeën met elkaar te delen. Daarvoor zou je gebruik kunnen maken van de placemat-methode waarbij je een vel papier verdeelt in één vak in het midden en ca. 4 vakken eromheen. Meer tips voor samenwerkend leren vind je in deze brochure.

Zintuigen bedrogen

Je ziet ze vaak: plaatjes waarbij je ogen bedrogen worden. Ik vind ze altijd leuk om te zien en om te kijken of ik de truc door heb. De BBC heeft er een quiz van gemaakt, waarbij je (althans bij een aantal vragen) zelf moet aangeven hoe groot of hoe lang een balletje of een lijn moeten zijn om ze gelijk te maken aan het voorbeeld. Of waar je een lijnstuk moet verschuiven zodat die in het verlengde van een ander lijnstuk ligt.

Er zijn een heleboel van dit soort grapjes te vinden op het web (o.a. hier en hier), maar het leuke van deze site vind ik dat je er zelf mee aan de slag gaat. Meestal als je plaatjes van gezichtsbedrog ziet, dan weet je wel dat je bedrogen wordt, maar hoe moeilijk het is om je niet te laten bedriegen, kun je op deze site ervaren. Verder kun je bij iedere vraag (uiteraard nadat je antwoord hebt gegeven) lezen waarom het plaatje anders lijkt dan het is. En dat is voor het onderwijs mooi meegenomen!

Quiz maken

Nog altijd ben ik op zoek naar plekken waar je eenvoudig computerspellen kunt maken. Er is natuurlijk software waarmee je games kunt programmeren (zoals Game Maker), maar om daarmee iets te kunnen maken ben je al gauw veel tijd kwijt en je hebt enige kennis nodig van de principes van programmeren. Wil je iets eenvoudigers maken, dan kom je al snel terecht bij spellen volgens een vast format: een memoryspel, ganzenbord of een quiz. Of een quiz een game genoemd kan worden, valt te betwisten, maar feit is wel dat een quiz nog altijd een format is dat werkt. Veel mensen vinden het leuk om een quiz in te vullen en te kijken hoe ze scoren ten opzichte van anderen en zowel online als in de gedrukte pers (m.n. meidentijdschriften) worden vaak een quiz aangeboden.

Een plek waar je makkelijk een quiz kunt maken is de site Purposegames. Je kunt hier een multiple choicequiz maken, of een quiz waarbij je onderdelen van een plaatje benoemt. Je kunt bijvoorbeeld de namen van plaatsen vragen op een blinde kaart (blinde kaarten kun o.a. vinden op de site Blank Map), maar je kunt ook een plaatje nemen van een machine en vragen om de namen bij de juiste onderdelen te zetten. Op de site van Purposegames zijn van beide soorten quizzen erg veel voorbeelden te vinden, bijv. over talen, aardrijkskunde en science (o.a. binask).

Het maken van een quiz is niet moeilijk en werkt volledig menu-gestuurd. Voor een multiple choice quiz voer je een vraag in en daarbij zowel het goede antwoord als ten minste één fout antwoord. Voor een plaatjesquiz upload je de afbeelding die je wilt gebruiken. Daarna zet je stippen op de plaatsen die je door de leerlingen wilt benoemen en je geeft aan welke naam die plaatsen hebben. Daarna publiceer je wat je gemaakt hebt, waarbij je ervoor kunt kiezen om je spel publiek te maken of privé te houden. In beide gevallen wordt overigens een high-score list gemaakt, wat de quiz natuurlijk spannender maakt.

Een leuke quiz vond ik SciFi, waarbij je plaatjes moet koppelen aan bekende Science Fiction boeken. Ik weet niet of die gemaakt is door een docent of door leerlingen, maar dat laatste zou ik zeker een leuke en zinvolle opdracht vinden.

Spellen uit Wageningen

Op de VWO-campus van de Universiteit Wageningen staan een aantal spellen/simulaties bij elkaar die bruikbaar zijn voor het voortgezet onderwijs. De spellen zijn niet door henzelf ontworpen, maar wel door hen verzameld. Jammer vind ik dat de WUR de spellen niet heeft voorzien van een handleiding voor de docent: dat had de verzameling zeker meerwaarde gegeven. En ook jammer dat het overzicht niet echt onderhouden wordt: twee van de links zijn dood. Maar toch vind ik de lijst nog wel de moeite waard: de gameplay van de spellen is weliswaar niet altijd overtuigend, maar inhoudelijk zijn de spellen die ik kon testen van een goede kwaliteit.

Op de site zijn de volgende spellen/simulaties te vinden:

• Kwekersspel; over het kweken van hybride gewassen;
• Watermanagementspel ¹; een spel over de keuzes die waterbeheerders moeten maken (o.a. het terugdringen van voedingsstoffen, veranderen visbeheer);
• Ecologische voetafdruk; over hoeveel het milieu belast wordt door een aantal zaken (zoals voeding, kleding, wonen enz.);
• Oitap ². Volgens de VWO-campus een spel over voeding en ontwikkelingssamenwerking (maar omdat dit een dode link is, heb ik dit niet kunnen testen);
• De polyomino's; over figuren die gevormd worden door eenheidsvierkanten samen te voegen;
• Bacterie vechten; over hygiëne en het bewaren van voedsel.

Het laatste spel is gemaakt door het Voedingscentrum, en kan - net als het spel 'Ecologische voetafdruk' - via deze site gedownload worden. Handig voor docenten die het spel spelen in de les, en niet afhankelijk willen zijn van links (die nog wel eens gewijzigd worden)!

¹ Op de site van de WUR staat hier een dode link: ik heb in deze post een link naar een andere pagina opgenomen die (hopelijk) naar het bedoelde spel verwijst. Het SLO heeft een handleiding geschreven bij dit spel, te vinden in een bundel met allerlei opdrachten op het gebied van biologie. Op pp. 5 t.m. 7 voor leerlingen en op p. 8 staan wat tips voor de docent over de begeleiding van de leerlingen bij dit spel.
² Dit is de tweede dode link. De site waar die vandaan komt is 'under construction'. Mocht iemand van de WUR deze post lezen (Wouter??), dan kan die misschien achterhalen of het spel nog te spelen is ;-)

Red de haai

Bij het zoeken naar spellen kwam ik terecht bij dit 'spel' over het leven van de tijgerhaai. In dit spel ben je een haai en moet je telkens keuzes maken: ga je dichter naar de kust om een maaltje op te zoeken, of blijf je liever in wat dieper water? En wat doe je als een collega-tijgerhaai het op dezelfde zeeslang heeft voorzien als jij? Het doel van het spel is natuurlijk om te overleven door eventuele vijanden te ontwijken of te verslaan en jezelf op tijd van voedsel te voorzien.

Het is een spelletje van maar een paar minuten en niet iedereen zal het erover eens zijn dat dit een spel kunt noemen. Misschien kun je het ook wel beter het stempel minigame of 'interactief verhaal' verhaal geven. Maar het is wel educatief: wie het speelt leert in een paar minuten veel over het leven van de haai. Maar ik weet zeker dat degenen die dit spel gemaakt hebben nog veel meer over het leven van de tijgerhaai te weten zijn gekomen. En zij zullen niet heel veel tijd hebben moeten investeren in het maken van het spel: het programmeerwerk dat erachter zit is erg beperkt. De meeste tijd zal zijn gaan zitten in het maken van het beeldmateriaal en het in kaart brengen van de gevaren die een tijgerhaai in zijn leven moet trotseren.

Dat maakt volgens mij dat het maken van interactieve verhalen interessant voor het onderwijs: het is aansprekend voor leerlingen omdat ze dit medium herkennen, en voor de vakdocent is het een manier om leerlingen zelf na te laten denken over een onderwerp. Je kunt zo'n spel maken met powerpoint, met html of met een programma als Story Inventor. Allemaal programma's die leerlingen of al beheersen, ofwel zich in korte tijd eigen kunnen maken, waardoor veel tijd gestoken kan worden in het bedenken van de juiste content.

Overigens wil dat niet zeggen dat ik vind dat het maken van meer complexe spellen voor het onderwijs geen haalbare kaart is. Integendeel: ik ben nog steeds erg enthousiast over de mogelijkheden daarvan. Maar elk leerdoel vraagt om zijn eigen aanpak, en verandering van spijs doet nog steeds eten!

N.B. Op de site van de BBC zijn nog veel meer spellen te vinden over haaien. Ik denk dat ze er over een tijdje vanaf gehaald worden, dus als je ze wilt spelen, moet je er snel bij zijn!

Prijswinnaars Make-a-Game 2007 bekend

Vorige week was de finale van Make-a-Game. Te zien aan de resultaten zijn er ook dit jaar weer teams geweest die heel veel zweetdruppeltjes hebben geproduceerd. Ongelooflijk om te zien hoe teams van de grond af aan een heel compleet spel hebben gebouwd. Ik heb heel veel respect wat er door de teams dit jaar weer is neergezet!

De prijswinnaars op een rijtje:

• Categorie 'regular' (=gemaakt met Game Maker), onderbouw


• Hoofdprijs: Whatever!. Een spel over vandalisme, spijbelen en de sancties die daartegen genomen worden door bureau HALT en bureau VSV (vroegtijdig schoolverlaten). Gemaakt door Donny Willems, Dominique Hendriks, Ali Bajelan, Melvin Doek, Collin Vievermanns, Robin Kypers en coach Lixel Bevk van het Carboon College in Hoensbroek.


• Docentjuryprijs: Eco trip, een handelsspel waarbij je moet handelen in Iriman vlees en Tedyberen, tegen betaling van Erla en Ponta, gemaakt door leerlingen van de Berg en Bosschool in Bilthoven


• Deelnemersjuryprijs: Grauw tegen jou. Een platformspel waarbij je steeds de oppervlakte van figuren moet uitrekenen om verder te kunnen. Gemaakt door Jacob Bakermans en Niels Lodder, met coach dhr. Jacobs, van het Stedelijk Gymnasium Leiden


• Categorie 'regular' (=gemaakt met Game Maker), bovenbouw


• Hoofdprijs: Drooglegging v.d. Beemster: waarin je barakken moet bouwen, molens moet neerzetten, ringvaarten moet graven enz. om de Beemster droog te leggen gemaakt door Joost Naaijen en Irene van Wondergem met coach Marjo Bollen van het GS Broklede uit Breukelen


• Docentjuryprijs: Lonny's Lichaam, een spel over de longen (zuurstofopname in het bloed), het hart (hartrime: sinusknoop en AV-knoop) en de maag (functie pepsinogeen), gemaakt door Sarah van de Leur, Emma van der Woude, Stephanie Arensman en Cindy van Opstal en coach dhr. M. Eggen, van RSG Hoeksche Waard in Oud-Beijerland


• Deelnemersjuryprijs: L.E.I.P (Leuk Educatief Informatica Programma), een uitdagend platformspel over computers en computervirussen, gemaakt door Joeri van der Velden, Eveline Schram, Mariet Pors, Michel Troost en Xavier Groenenberg met coach dhr. M. Eggen van RSG Hoeksche Waard in Oud-Beijerland
  


• Categorie 'Free style' (gemaakt met andere software dan Game Maker):


• Hoofdprijs: ProjectSIM, een spel dat gebaseerd is op het aloude spel 'Crazy Machines, en waarin je de wetten van de mechanica goed moet toepassen (bijzonder van dit spel zijn de uitstekende gamephysics), gemaakt door Jan-Willem Damsteeg, Jos Geurts, Leendert-Henk Gravendeel, Hessel Vredeveldt en coach Joop Leenders van het Marnix Gymnasium in Rotterdam
  


• Aanmoedigingsprijs: Voor volk en vaderland, een spel over het verzet in WOII, gemaakt door Nina van Doren, Glenn van de Dood, Christiaan Boesenach en Jos Vroon en coach N.v.Witzenburg van het Maerlant College.

Bij deze: allemaal van harte gefeliciteerd! En heel veel dank voor alle mooie spellen. Daar zullen we zeker gebruik van kunnen maken!

Zoetermeer Soundwalks

In de nieuwsbrief van Digital Playground las ik over de soundwalk die ze hebben georganiseerd in Zoetermeer. In de soundwalk worden de leerlingen door de stad geleid met een mp3 speler waarop ze verteld wordt hoe ze moeten lopen en wat ze tegenkomen. Dat klinkt misschien saai, maar dat is het in dit geval zeker niet!

De Zoetermeerse soundwalk draait om Foxie. Foxie is locatiescout. Dat wil zeggen dat ze op zoek is naar locaties waar films gedraaid kunnen worden. Door haar verhalen ga je op een heel andere manier naar de stad kijken: op iedere straathoek, in elk park of in het winkelcentrum kan wat gebeuren. Een kind kan verdwalen, een moord kan gepleegd worden en met wat fantasie kan van het park een middeleeuwse kasteeltuin gemaakt worden.

Bijzonder vind ik de vermenging van beeld en geluid in de soundwalk. Door de duidelijke beschrijving van de beelden krijg je - letterlijk - een andere kijk op een locatie. Het was misschien meer voor de hand liggend geweest om niet te werken met geluid maar met film. Daarin hadden de fantasieën van Foxie vertaald kunnen worden naar concrete beelden. Maar mij spreekt het juist aan dat er gebruik gemaakt wordt van geluidsbestanden zodat er ook nog ruimte is voor eigen fantasieën. Mocht je ooit in de gelegenheid zijn om deze soundwalk te doen (er komt er volgend schooljaar ook een in Rotterdam), dan kan ik je dat zeker aanraden!

Maar wat als dat nu niet het geval is? Dan zou je ook kunnen overwegen om je leerlingen een soundwalk te laten ontwerpen. Dat kan op basis van eenzelfde verhaal, maar dan gesitueerd in de plaats waar de school staat. Welke plaatsen zou een locatie scout daar willen benutten en waarom? Maar je kunt de leerlingen ook een ander verhaal kiezen als raamwerk voor de soundwalk. Laat ze bijvoorbeeld de stad beschrijven vanuit het leven van iemand uit een ander tijdperk. Welke dingen zou die gezien hebben, en wat zou die persoon daar beleefd hebben? Door verschillende groepen leerlingen steeds een persoon uit een ander tijdperk centraal te laten stellen, ontstaat een mooi beeld van de historie van de plaats. Je zou ook de plaats kunnen laten bezoeken door een ornitholoog, of een entomoloog: wat zouden zij beleven als ze naar de stad van de school zouden komen? Of hoe zou het leven van een insect eruit zien op de verschillende plaatsen in de stad? Wat zijn goede plekken om te overleven, en welke 'vrienden en vijanden' zouden de insecten hebben? Er zijn genoeg verhalen te bedenken waar je een leuke soundwalk bij zou kunnen bedenken.

Het leuke van het maken van een soundwalk is dat je er weinig hulpmiddelen en weinig technische kennis voor nodig hebt. Veel mp3-spelers zijn ook geschikt om geluiden op te nemen, en het afspelen van die bestanden kan op bijna alle mobiele apparaten. Natuurlijk op mp3-spelers, maar vaak ook op mobiele telefoons en pda's. Om de geluidsbestanden te bewerken kun je gebruik maken van Audacity, een programma dat gratis te downloaden is van het web. Volgens mij is het maken van een soundwalk een goed haalbare en zeer aansprekende en zinvolle opdracht!

Oefenalarm om van te leren!

De eerste maandag van iedere maand klinken door heel Nederland sirenes. Niets om ongerust over te zijn: het is maar een oefenalarm. Maar stel je nu eens voor dat er echt wat gebeurt: er is iets aan de hand in Borssele, de Rijn dreigt te overstromen of een trein is ontspoord en er lekt een onbekende vloeistof uit de tankwagons. Wat gebeurt er dan?

De overheid houdt zich natuurlijk bezig met dit soort zaken. Er worden regelmatig oefeningen gedaan waarbij allerlei partijen zich buigen over mogelijke crises. Ik zag laatst een filmpje van zo'n rampoefening op YouTube en realiseerde me toen dat crisisbestrijding ook onderwerp kan zijn van een les. Het lijkt me boeiend om leerlingen zich te laten buigen over de vraag wat er gebeurt als er bij de spoorwegpolitie een melding binnenkomt van een gekantelde trein met een onbekende lading, of dat bij een ziekenhuis drie mensen zich melden met ademhalingsproblemen. Wat gebeurt er dan, welke partijen moeten ze inschakelen, welke informatie hebben ze nodig en welke acties moeten ze ondernemen? Als het in het ziekenhuis blijkt dat de patienten vermoedelijk een giftig gas hebben ingeademd, hoe kun je dan weten om welk gas het gaat? En wat zouden de gevolgen kunnen zijn als in de gekantelde treinwagon tolueen zit? Moet de hele wijk/stad/provincie?? ontruimd worden? En zijn er gebouwen in de buurt die een speciaal gevaar vormen? En wat gebeurt er met de vissen als tolueen in het water stroomt? Moet er internationaal samengewerkt worden? Wie neemt de leiding bij de acties?

Het zijn allemaal vragen waarop ik het antwoord niet weet, maar ik zou ze wel willen weten. Ik zou samen met Binnenlandse zaken wel een simulatiegame op willen zetten over crisisbestrijding. De spelers van het spel krijgen elk een eigen rol: brandweer, GGD, politie, Ministerie van Binnenlandse Zaken, Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu enz. De groep krijgt een melding binnen van een dreigende ramp. Ze moeten de gevolgen daarvan tot een minimum proberen te beperken. Ze moeten zelf zorgen dat ze de juiste informatie krijgen, en op tijd de juiste partners inschakelen. Zo'n simulatiegame kun je koppelen aan allerlei vakken, bijvoorbeeld aardrijkskunde, biologie, maatschappijleer, scheikunde en/of ANW, en als er internationaal samengewerkt moet worden dan kunnen de taalvakken er ook bij betrokken worden. Het spel wordt natuurlijk nog interessanter als je er ook echte experts bij kunt betrekken, iemand van de GGD, van de brandweer enz. Ik gok dat een aantal partijen best mee zouden willen werken aan het ontwikkelen van een dergelijk simulatiespel!

En nu maar hopen dat iemand van bijv. de afdeling Crisisbeheersing van Binnenlandse zaken dit blogje leest en mijn voorstel oppikt. Dan zijn we volgend jaar een educatieve game rijker!

N.B. Raoul Teeuwen van ICT op School attendeerde me recent op een internationale rampengame. Daarover schrijf ik binnenkort een blogje.

Vet Fit

Vet Fit is een nieuw spel van het Voedingscentrum. Dat heeft al een aantal bruikbare educatieve games uitgebracht, zoals BAC-vechten, Vic de Vitaminevreter en het Ketenspel. Ik vind de spellen lang niet altijd even leuk (ik vind het accent soms wel erg liggen op educatief, en erg weinig op entertainment), maar feit is wel dat veel scholen er dankbaar gebruik van maken. En ik denk dat het spelen van dit soort spellen in ieder geval leuker en ook effectiever is dan het lezen van een tekst over deze onderwerpen.

En nu is er dus het spel Vet Fit. Dit spel vind ik een stuk leuker dan de vorige spellen van het Voedingscentrum. En ook de bijbehorende site (Lekker Belangrijk) waar je heel veel informatie vindt over eten, ziet er echt goed uit! Bij Vet Fit is het de bedoeling dat je character (dat je zelf mag samenstellen) een gezond en gelukkig leven laat leiden. Hij moet dus wel verstandig eten, maar hij moet ook leuke dingen doen, en een keer lekker snacken is misschien wel iets minder gezond, maar je character wordt er wel vrolijker van!

Bijzonder van het spel en de site is dat ze ontwikkeld zijn in samenwerking tussen IJsfontein en een groep kinderen, in het IJslab. In een weblog hebben ze verslag gedaan van hoe het allemaal tot stand is gekomen.

Ik denk dat het een prima samenwerking is geweest, dat tot een mooi resultaat heeft geleid!

Een overzicht van alle spellen, tests en animaties is te vinden op de site van het Voedingscentrum.

Skivakantie voor thuisblijvers

De laatste post op dit weblog voor de kerstvakantie. Natuurlijk benut ik die om te wijzen op een spel. Een spel voor iedereen die thuis blijft, maar verlangt naar de wintersport: Ski Stunt Simulator. Je kunt het spel downloaden van de site Fun-Motion. Daar wordt ook de license-key gegeven:

User: freekey
Key: 5D5B-9D2A-50CA-ED67-FDEE-7827-B7F9-690F

Wat je moet doen in dit spel is een skiër sturen: je kunt hem allerlei bewegingen laten maken met je muis: een salto voorover of achterover en allerlei andere prachtige sprongen. Het is leuk (maar niet makkelijk) om te doen: mijn skiër is heel wat keren plat op de grond beland. Maar ik vind het wel een uitdaging om de sprongen te maken!

Voor het onderwijs lijkt me dit spel ook bruikbaar. Helaas ben ik geen skiër, dus ik kan het niet echt beoordelen, maar ik heb de indruk dat het een redelijk beeld geeft van de bewegingen die je als skiër moet maken om bepaalde sprongen te maken. Naar verluiden is het spel gemaakt door Michiel van der Panne en Cedric Lee, in samenwerking met een bewegingswetenschapper, allen van de University of British Columbia.

En dat zou het spel bruikbaar maken voor vakken als biologie en natuurlijk l.o.

Maar mocht dat niet zo zijn: het is in ieder geval een leuk tijdverdrijf voor in de kerstvakantie. Ik ga er in ieder geval mee aan de slag, en ik hoop nog veel meer leuke games te ontdekken de komende weken. Daarover hoop ik in januari verslag uit te brengen. Prettige dagen allemaal en tot 8 januari!