Rekenen in een virtuele wereld

Er wordt heel wat afgeklaagd over de rekenvaardigheden van onze leerlingen. Uit de media komt een beeld naar voren dat leerlingen tegenwoordig nog geen optelsom kunnen maken. Dat in tegenstelling tot de mensen van mijn generatie: die kunnen nog uit hun hoofd de vierkantswortel berekenen van 657.819.904. Of dat zo is kunnen we nu onderzoeken. Niet door middel van een toets maar op een manier die past bij deze tijd: in een virtuele wereld.

Op zaterdag 29 maart 2008 zal de virtuele wereld “Rekenen” op het web geopend worden met daarin doolhoven met oefeningen rond de basis van rekenvaardigheden zoals Gemiddelden, Afronden, Rekenen met grote getallen, Procenten en promillages, Grafieken en functies, Machtsverheffen, etc. Het niveau van de toetsen is gebaseerd op de kennis die 12-14 jarigen worden verwacht te hebben.

In de rekenwereld wordt in de komende week een Quest georganiseerd, een speurtocht. Het doel van de speurtocht is zoveel mogelijk eieren te verzamelen. Sommige eieren kun je alleen vinden als je rekenvragen goed beantwoordt. Iedere keer dat je een aantal sommen goed hebt gaat de deur naar de volgende kamer open waar een ei ligt met punten. Hoe verder je komt, hoe meer de eieren waard zijn.

Wil je ook eens oefenen met rekenen en wil je je krachten eens meten met anderen? Wil je meedoen met de Quest? Op de website De Nationale Rekentest vind je informatie wat je moet doen om een kijkje te nemen in de Rekenwereld. De Quest begint op zaterdag 29 maart om 19:00 uur en stopt op zaterdag 5 april om 24:00 uur. De prijsuitreiking is Zondag 6 april om 19:00 uur.

Voor ict-liefhebbers: de software waarmee de rekentoetsen (want dat zijn het natuurlijk) worden afgenomen is Question Mark Perception. Met dat programma kun je snel verschillende soorten toetsen maken. De resultaten van de leerlingen kunnen vastgelegd worden in een ELO en op verschillende manieren gepresenteerd worden. Deze software draait nu in de Active Worlds omgeving waardoor je de virtuele omgeving kunt combineren met de mogelijkheden van een ELO.

Spelletjes voor het interactieve bord

Soms zou ik willen dat we hier Engels spraken. Niet omdat ik het Nederlands geen mooie taal vind maar omdat er zo ontzettend veel leermaterialen zijn voor Engelstaligen. Gelukkig vormt de taal niet altijd een barrière: soms omdat leerlingen de taal voldoende beheersen om gebruik van bepaalde materialen te maken maar soms ook omdat in de leermaterialen bijna of geen taal gebruikt wordt. Om een rekensom te maken heb je meestal geen taal nodig en ook het werken met vormen is voor alle talen hetzelfde.

Een groot deel van de games op de site van de Woodlands Junior School Kent is daarom bruikbaar voor ons onderwijs. Gelukkig maar: er zitten hele leuke dingen tussen. Er zijn o.a. spelletjes om te rekenen, om het geheugen te trainen en om logisch te leren denken. Of het allemaal de titel 'game' verdient valt te betwisten, maar ik denk dat het leerlingen wel motiveert om ermee aan de slag te gaan.

Wat ik bijzonder vind van deze collectie is dat veel spellen me heel goed bruikbaar lijken voor gebruik op een interactief bord. Het lijkt me leuk om je tafels te oefenen op een virtueel viltbord, of om Tangramfiguurtjes te maken. Met memory kun je een leuke competitie opzetten en een les kansberekening wordt aanschouwelijk als je krabbetjes op het bord tegen elkaar kunt laten racen. Bij het spel 'Numberjump' moet je proberen te raden wat er op een plaatje staat door slim de vakjes open te maken.

De moeite waard voor basisscholen, zeker als je een interactief bord in de klas hebt hangen!

Games voor het basisonderwijs

Struinend over het web kom je soms leuke dingen tegen. Wat dacht je van een 'List of Approved Kid’s Websites from the NYC Department of Education'? Ik kan me niet voorstellen dat wij in Nederland een dergelijke lijst zouden krijgen van de overheid. De lijst stond op het weblog van de Virtual PTA (Parents Teachers Association). Ik gok dat dat vergelijkbaar is met onze ouderraden. Deze PTA leek erg actief: er was veel te vinden op hun weblog.

Ik was natuurlijk wel benieuwd welke games het NYC Department of Education nu goed vond voor kinderen. Dat zijn er niet zoveel: er stonden totaal maar 25 sites op. En inderdaad: aan die sites valt weinig verkeerds te ontdekken. Alhoewel ik wel op één van de sites een reclame zag staan waarin een game-character van het vrouwelijk geslacht in een weinig verhullende lederen outfit figureerde. Nou ook weer niet direct iets waar ik een 5- of 6-jarige naar zou verwijzen ;-) Maar goed: ik heb toch wel weer wat spellen ontdekt die ook voor leerlingen van het basisonderwijs in Nederland leuk en zinvol zijn om te spelen. Ik zal ze niet uitgebreid reviewen, maar bij deze wat linkjes. Wil je meer, dan kun je natuurlijk zelf kijken op de lijst van door de NYC Department of Education.

Voor rekenen vond ik o.a. deze games:
Sommetjes maken (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen), met aan het eind een verslagje van de resultaten,
sommen maken met een robotje,
Rekenen om een aapje te helpen de rivier over te steken,
Schiet de meteorieten op tijd weg door goed te vermenigvuldigen,
of vuur je kanon af om stand te houden tegen de oprukkende tanks (deelsommen).
Optellen leer je door de ruimteschepen uit de lucht te schieten
Er is ook een schietspelletje om te leren aftrekken.

Spelletjes om kinderen te leren logisch te redeneren, goed te laten kijken of het geheugen te trainen:
Verschillen ontdekken
Speel het muziekje na: hier of hier,
Zorg dat je één pinnetje overhoudt
Heel veel spelletjes waarbij je logisch moet nadenken
De rivier oversteken met een paar plankjes
en nog veel meer 'clickmaze-games' waarbij je een voorwerp van de ene positie naar een andere positie moet brengen.

Veel plezier ermee!

Tafelsommen

Laatst vroeg iemand me of ik spelletjes wist waarmee vermenigvuldigen ingeoefend kan worden. Tafelsommetjes dus, maar dan verpakt als spelletje. Ik heb voor hem (of eigenlijk voor zijn dochter) een aantal van dit soort spelletjes op een rijtje gezet. Omdat ik wel vaker die vraag heb gekregen, zet ik ze nu maar eens in dit weblog bij elkaar, zodat ik vragers in de toekomst naar deze post kan verwijzen ;-)

Om te beginnen is er van alles gratis online te vinden:

• het spel Kikker van het Freudenthalinstituut. Hierbij geeft de leerling zelf een som die hij kent, en de kikker geeft daarna een som die daarbij aansluit (bijv. de leerling geeft de som 4x7=28; de kikker vraagt vervolgens het antwoord op 40x7 )
• Tafelgetallen (ook van het FI). De leerling kiest de tafel die hij wil oefenen. Vervolgens worden steeds 3 getallen getoond, waarvan 1 getal deelbaar is door het cijfer dat de leerling heeft aangeklikt (let op: dit spel werkt bij mij niet in Firefox!)
• Rekenen met plezier. Niet echt een spel: de leerling krijgt steeds een nieuwe tafelsom die hij moet maken. Na invullen van het antwoord, wordt direct feedback gegeven of het antwoord goed of fout is. Het aantal goede en foute antwoorden wordt bijgehouden
• Tafeldiploma. Een verzameling spelletjes van OnlineKlas waarbij je steeds binnen een beperkte tijd het goede antwoord op een som moet aanklikken of invoeren. Zonder te registreren kun je alle sommen oefenen. Voor een bedrag van 10 euro per jaar kun je ook toetsen afnemen, en krijg je als leerkracht de beschikking over een online overzicht van de resultaten van je leerlingen.
  
• Een spel van Schoolbits, waarbij de leerling een tekening inkleurt door de goede antwoorden op de sommen te geven (let op: het aantal sommen is hier beperkt)
  
• APlus math. Engelstalig. Op deze site zijn een viertal (Engelstalige) spelletjes te vinden om de tafels mee te oefenen: Matho (bingo, waarbij de bingokaart gevuld is met het antwoord op sommen), Concentration (memory, waarbij bij een som het goede antwoord gevonden moet worden), Hidden Picture (door de goede antwoorden te geven worden steeds delen van een plaatje zichtbaar gemaakt) en Planet Blaster (meerkeuzevragen, waarbij je de planeet waarop het goede antwoord staat kapot schiet)
• TVBSoft-spellen. Een verzameling freeware spellen. De games waarbij tafels geautomatiseerd worden staan aangeduid als 'auto'.
• Multiflyer. Een (Engelstalig) spel waarbij je door de goede antwoorden te geven van planeet naar planeet gaat. Tussentijds opslaan is niet mogelijk en het hele spel uitspelen kost veel tijd, maar je kunt wel een printje maken van de resultaten van een sessie. Voor het hele spel Multiflyer moet betaald worden, maar er is ook een gratis demoversie.
  
• Asteroids. (Engelstalig) spel, waarbij je asteroids stuk moet schieten door binnen een bepaalde tijd het antwoord op een som te geven. Asteroids is onderdeel van de betaalde versie van Multiflyer, maar er kan ook een demoversie van gespeeld worden.
• Op de site Oldgames vind je allerlei oude DOS-spelletjes. Toegegeven: die zijn natuurlijk lang niet zo mooi vormgegeven als de nieuwste games. Maar er zitten best leuke en bruikbare spelletjes tussen. Als je zoekt op ' math' vind je maar liefst 15 titels. Met name het spel MathTris vind ik aardig. Bij deze variant op Tetris moet je sommetjes maken. Op de vallende vierkantjes staan cijfers en rekentekens ( +, -, x en /). Je moet de blokjes zo laten vallen dat er sommen mee gemaakt worden. Zodra een som compleet en correct is, verdwijnt de som. Je kunt in de settings bepalen welke soort sommen je wilt maken.
  

Er zijn ook programma's waar je voor moet betalen. Over het Engelstalige Timez Attack schreef ik al eens eerder maar er is ook Nederlandstalige software waarmee je je leerlingen kunt laten werken, bijv. Robbie Konijn en Junior Detectives. Veel meer rekensoftware is te vinden bij Edupro.

Wil je de leerlingen echt het gevoel geven dat ze op school mogen gamen, laat ze dan eens op een Nintendo spelen met Dr. Kawashima's Brain Training of met Big Brain Academy. Bij deze spellen moet je o.a. oefenen met het maken van eenvoudige vermenigvuldigingssommen. Let wel: het is niet bedoeld voor het inoefenen van sommen, maar voor het oefenen van de hersenen. Maar ik ben ervan overtuigd dat de leerlingen het leuk zullen vinden om hiermee aan de slag te gaan, en het zal ze beslist motiveren om de tafels onder de knie te krijgen!