Pop-up boeken nieuwe stijl

Als klein kind was ik verzot op popup-boeken. Van die boeken waar als je de pagina opensloeg, ineens allerlei figuren omhoog kwamen. We hadden die boeken niet thuis omdat ze veel te kwetsbaar waren om te overleven in ons gezin met 7 kinderen. Maar mijn oma had er twee en als we daar op bezoek waren dan vond ik het heerlijk om die boeken te bekijken en ermee te spelen. Nog altijd hebben popup-boeken iets magisch voor mij. In mijn boekenkast staan dan ook een paar prachtexemplaren. Ik heb ook wel eens geprobeerd om zelf popup-boeken te maken, maar na het maken van een paar popup-kaarten bleek me al gauw dat je daarvoor veel meer precisie en doorzettingsvermogen moet hebben dan ik in huis heb.

Daarom ben ik ook blij met Zooburst. Met Zooburst kan je digitale popup-boeken maken. Je hoeft er niet voor te knippen of te plakken, en je hebt de keuze uit honderden plaatjes om je boek vorm te geven. Je kunt ook zelf plaatjes uploaden naar de site. Elke (dubbele) pagina kan je voorzien van een tekst. Daarnaast kan je elke figuur op die pagina een tekstballonnetje geven, zodat je ze kunt laten 'spreken' en de figuren met elkaar in gesprek laten gaan. In de teksten kan je ook linkjes zetten, waardoor je ook informatie van buiten het boek bij de inhoud kan betrekken. Handig, bijvoorbeeld als je een boek wilt maken over vogels: dan kan in het boek linkjes maken naar de geluiden die de vogels maken.

Zooburst lijkt me een leuke tool om kinderen een verhaal te laten vertellen. Als je ze gebruik wilt laten maken van de plaatjesbibliotheek dan moet je ze wel een Engels woordenboek geven, want omdat er zo verschrikkelijk veel plaatjes zijn (meer dan 10.000 afbeeldingen uit de Open Clip Art Library) kan je de bibliotheek alleen doorzoeken op trefwoorden. Een goed alternatief is om de leerlingen zelf (copyrightvrije) afbeeldingen te laten zoeken op internet of hun eigen beeldmateriaal te uploaden. En dat is dan weer een goede ingang om met je leerlingen te praten over wat ze wel en wat niet willen delen op het web. Want wat op het web staat, kan je er niet meer vanaf halen. Overigens moet je officieel ouder dan 13 jaar zijn om een account te maken op Zooburst. Dat geldt niet als je een (betaald) docentenaccount neemt: dan kan je tot 250 leerlingen in Zooburst laten werken onder jouw account. Maar daarvoor (en voor nog een aantal andere extra mogelijkheden) moet je dan wel $49.99 per jaar betalen.

Afbeelding van dan mogford, gepubliceerd onder CC-by-nc-sa.

Boekverslag of boektrailer?

Toen ik op de middelbare school heb ik van talloze boeken samenvattingen gemaakt. Niet echt een activiteit waar ik dol op was en ik vond het ook nogal zinloos: er waren immers al prachtige samenvattingen te vinden in de Prisma uittrekselboeken die in de bibliotheek te vinden waren en ik had niet het gevoel dat er iemand zat te wachten op de samenvattingen die ik maakte. Ook de docent niet overigens: die had zijn handen al vol aan het nakijken van de schriftelijke overhoringen en repetities, de opstellen en de werkstukken.

Toch snap ik wel dat het maken van een samenvatting zinvol is: je leert de belangrijkste elementen in een verhaal te herkennen en te verwoorden, en door een samenvatting te maken blijft het verhaal beter in je geheugen hangen.

Maar volgens mij kan je die doelen ook bereiken op een andere manier, namelijk door het maken van een boektrailer. Een boektrailer heeft, net als een filmtrailer, tot doel om reclame te maken. In een filmtrailer maak je reclame voor de film; in een boektrailer uiteraard voor een boek. In een boektrailer laat je zien wat je kunt verwachten als je het boek gaat lezen: spanning en avontuur, romantiek of psychologie, geschiedenis of toekomst enz. Je licht een klein tipje van de sluier op door fragmenten van de belangrijkste stukken uit het boek te laten zien, zonder het einde prijs te geven.

Je kunt boektrailers op verschillende manieren vorm geven. Je kunt bijvoorbeeld de schrijver zelf over zijn/haar boek laten vertellen of losse beelden uit of op het boek laten zien. Of je kunt beelden laten zien die passen bij het boek, zoals in deze trailer bij het boek Vederlicht.

Het voordeel van leerlingen een trailer laten maken is dat je de trailers kunt gebruiken om andere leerlingen te helpen bij het zoeken van een boek dat bij hen past door alle trailers te verzamelen in een boektrailerbibliotheek. Voor de leerling is het natuurlijk fijn om te weten dat het product waar hij tijd en energie in heeft gestoken ook feitelijk gebruikt wordt. Door leerlingen een boektrailer te laten maken verdiepen ze zich niet alleen in de inhoud van het boek, maar leren ze ook over hoe je met video een boodschap kunt overbrengen. En dat inzicht is in deze tijd waarin we met beelden overspoeld worden, hoogst noodzakelijk! Een ander voordeel van het laten maken van boektrailers is dat ook de leerlingen bod die meer visueel zijn ingesteld aan bod komen.

Hoe je een boektrailer kunt maken kan je o.a. lezen in deze handleiding waarin wordt gebruik wordt gemaakt van Photostory van Microsoft. Je kunt ook gebruik maken van de online tool Stupeflix, waarmee je gratis van foto's (en eventueel video) een filmpje van max. 1 minuut kunt maken en op YouTube kunt zetten. Lees meer over boektrailers in de (Engelstalige) Wikipedia en bekijk eens deze boektrailer over het boek Huckleberry Finn of deze over Lord of the Flies.

Laat je het me weten via het commentaarveld van deze blog als je je leerlingen een boektrailer laat maken?

Afbeelding van margolove, gepubliceerd onder CC-by-nc-sa.

Voki voor scholen

Afgelopen week kreeg ik een mailtje dat Voki, een tool waarmee je gesproken berichten kunt maken, online zetten en voor kunt laten lezen door een zelf vormgegeven avatar, een educatieve versie heeft uitgebracht. Ik was daar wel benieuwd naar omdat ik een grote fan ben van Voki: door de speelse en creatieve aanpak kan je leerlingen stimuleren om met taal aan de slag te gaan, en door de emotionele betrokkenheid betrokkenheid bij de avatar verbetert het leerrendement. Genoeg reden dus om eens te kijken naar de educatieve versie van Voki!

Wat is er nieuw in deze versie? Heel prettig vind ik het feit dat de educatieve versie vrij is van advertenties. Onderzoek lijkt uit te wijzen dat de meeste jongeren zich niet snel door reclame laten misleiden, maar advertenties zijn natuurlijk wel verstorend en Voki kan ook gebruikt worden voor een jonge leeftijdsgroep die misschien de reclame-uitingen niet doorzien.

Een andere toevoeging aan de educatieve versie is een database met lesplannen. Je kunt de database doorzoeken op niveau en op vak. Op dit moment staan er ruim 30 ideeën om Voki in te zetten voor het leren. En daar zitten een paar erg onverwachte ideetjes bij, bijv.:

• een les over stereotypes (Anti-Stereotype project),
• een les over non-verbale communicatie (Delivery),
• een les over hoe je door middel van een tekst iemand kunt overtuigen van iets (Fact, Value Policy),
• een les over verschillende regeringsvormen,
• een les over mediawijsheid, waarin o.a. aan de orde komt hoe je plagiaat kunt vermijden en hoe je moet verwijzen naar bronnen op internet (Technology-Media in the Digital Age).

Voor wie Voki nog niet kent, hieronder een door mij aangemaakte Voki die vertelt wat je kunt doen met deze tool. Het zou leuk zijn als je een reactie achterlaat op deze post in de vorm van je eigen Voki^*.



^*Helaas biedt Voki op dit moment geen comment-functie meer: dat bleek veel problemen te geven. Hopelijk bouwen ze dat wel weer in (er zijn al een aantal vragen gesteld daarover), maar dat moeten we afwachten.

Video en meer voor de Engelse les

Ben je op zoek naar bruikbaar videomateriaal voor de Engelse les? Kijk dan eens op de site English Attack. De ondertitel van deze site luidt: 'Learn English with movies, music, games, news and friends', en dat maken ze helemaal waar.

Op de site vind je (na het aanmaken van een gratis account) videofragmenten over verschillende onderwerpen (o.a. films, games, documentaires, nieuws en beroemdheden) op verschillende niveaus: easy, intermediate en advanced. Voordat je het fragment gaat bekijken, krijg je uitleg (in het Engels) van een aantal belangrijke begrippen in het fragment. Na het bekijken van het videofragment ga je aan de slag met de inhoud van het fragment: door multiple choice vragen te beantwoorden, invuloefeningen, een grammatica-oefening en een spelletje. Daarbij kun je het videofragment nog een keer bekijken en de uitgeschreven tekst van het fragment. Er wordt een score bijgehouden en aan het einde van de hele oefening (totaal 7 per fragment) krijg je een overzicht hoe het staat met je kennis en vaardigheden op het gebied van vocabulary, oral comprehension, grammar en reading comprehension.

Naast videofragmenten vind je op de site ook fotoseries over bepaalde onderwerpen, bijv. over vormen, dingen die je tegenkomt in de badkamer of op het vliegveld enz. De begrippen uit die series kan je onder de knie krijgen door het spelen van een spelletje ermee (Word Swap, een spel waarbij je woorden moet raden door letters te verwisselen, of Word Rescue, een soort galgje).

Bij zowel het video- als het fotomateriaal kan je een reactie achterlaten. Dat blijft helaas vaak beperkt tot 'leuk' of 'niet leuk'. Ik zou liever tips horen hoe anderen het materiaal gebruiken. Maar misschien komt dat nog. In ieder geval is het de moeite waard om het blog van English Attack te volgen, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe inhoud op de site en de didactische achtergronden van de keuzes die gemaakt worden.

Samen verhalen vertellen

Als je mensen vraagt naar wie hun beste leraar was, dan krijg je vaak het antwoord dat dat die docent was die zo goed kon vertellen. Maar leerlingen zitten zelf ook vaak vol verhalen die verteld moeten worden en verhalen zijn een prima basis om te leren. Daarom nog een keer een blogje over een tool waarmee je verhalen kunt vertellen: Storybird.

Storybird is een tool om prentenboeken mee te vertellen. Dat doe je aan de hand van losse tekeningen die gemaakt zijn door verschillende kunstenaars. Als je een boek wilt maken, kies je een set tekeningen van één kunstenaar. Daarna kies je een tekening en een titel voor de kaft van je boekje, en je maakt net zoveel pagina's als je wilt. Een pagina bestaat ten minste voor de helft uit één van de tekeningen die je hebt gekozen; op het andere deel van de pagina kan je een tekst schrijven.

De mogelijkheden zijn niet groot: je kunt de tekeningen niet vergroten, verkleinen of bewerken en je kunt ook geen eigen tekeningen maken. Daardoor ligt het accent helemaal op het vertellen van een verhaal.

Een grappig extraatje van Storybird is dat je samen kunt werken aan het verhaal. Je maakt daarvoor een beginnetje van een boek, en nodigt dan iemand uit om samen me je aan het boek te werken. Die andere persoon maakt ook een account, en voegt één of meer pagina's toe aan het verhaal. Daarna geeft hij de eerste persoon weer de beurt, door op de knop 'Switch turns' te klikken en - via de website - een mailtje te sturen naar zijn collega-schrijver. In zo'n mailtje kan je bijvoorbeeld vertellen welke verhaallijn je in gedachten hebt, of juist vragen aan die ander om door te gaan op zijn eigen manier enz. Uitdagend om zo samen een verhaal te schrijven!

Storybird kan gebruikt worden voor het schrijven van verhalen. Voor het vak Nederlands of de moderne vreemde talen. Maar je kunt het natuurlijk ook gebruiken om te vertellen over allerlei andere zaken. En je kunt Storybird gebruiken om leerlingen verhalen te laten lezen. Het merendeel van de verhalen is in het Engels; er zitten heel leuke en inspirerende verhalen tussen.

Hieronder een verhaal over een boek.

The Secret Life of Books by cooperlibrary on Storybird

Tekenen, vertellen en animeren met Kerpoof

Eén van de tools die je kunt gebruiken om de creativiteit van kinderen te stimuleren door ze verhalen te laten vertellen, is Kerpoof. Met Kerpoof kun je kinderen tekeningen laten maken: helemaal zelf gemaakt of met kant-en-klare componenten, je kunt er boekjes en kaarten maken voor speciale gelegenheden (bijv. uitnodigingen voor een feestje, felicitatiekaarten enz.) maar ook complete animaties.

Een account bij Kerpoof is gratis. Om te beginnen maak je je avatar aan: een jongen of een meisje, een leuk kapsel en kleding enz. Daarna kan je je uitleven op het maken van tekeningen en animaties. Je krijgt bij de start een behoorlijk aantal objecten waarmee je kunt tekenen en animaties kunt maken. Leuk is dat je punten verdient met alles wat je maakt, waardoor je steeds meer mogelijkheden krijgt om je avatar of je creaties te verfraaien. Je kunt kant-en-klare figuurtjes kiezen, maar ook speciale pennen (bijv. om 'sterrenstof' te tekenen) of structuren om een oppervlakte mee te bedekken.

Bij Kerpoof vind je geen handleiding en dat is ook niet nodig: met wat experimenteren heb je snel door hoe alles werkt. Wel vind je een leerkrachtendeel met o.a. een heleboel tips hoe je Kerpoof kunt inzetten in de klas. Ik noem er een paar:

• een gedicht maken over jezelf waarin alliteraties worden verwerkt,
• een tekening maken in de stijl van Escher,
• een animatie maken in de sfeer van het weer van die dag of het seizoen,
• een advertentie tekenen, enz.

Je hoeft geen tekentalent te hebben om dit soort opdrachten te maken, maar de resultaten zijn altijd schitterend. Je kunt ze voor jezelf houden, maar je kan ze ook publiceren op de site. Dat wordt overigens gemodereerd, dus als het goed is vind je daar geen aanstootgevende zaken. Wie een teacheraccount aanvraagt kan zijn klassen aanmaken en zo de wachtwoorden beheren. Een erg handig slimmigheidje van de tool: nadat je de wachtwoorden hebt aangemaakt, genereert de software kaartjes voor de leerlingen met daarop de informatie waar en hoe ze moeten inloggen. Goed doordacht!

Met een klassenaccount kunnen de leerlingen onderling berichten sturen naar elkaar. Als je een betaald account neemt, kan je de kinderen ook laten chatten. Ik vind dat zelf niet zo interessant: daarvoor zijn genoeg andere gratis tools beschikbaar, zoals Chatzy, waar ik maandag over schreef. Maar Kerpoof zelf vind ik geweldig, en het biedt enorm veel mogelijkheden voor de lessen. Leuk om op het digibord elke dag een creatie van de leerlingen te zetten!

Audivididici

Om woordjes te overhoren worden door docenten en leerlingen vaak gebruik gemaakt van het programma WRTS. Een mooi programma, vind ik, en ook handig omdat het de mogelijkheid biedt om lijsten uit te wisselen. Maar het is jammer dat het programma geen mogelijkheid biedt om het leren van woorden te ondersteunen met beelden of geluiden. Het - eveneens gratis - programma Audivididici doet dat wel: daarmee kan je aan een woord een beeld of een geluid naar keuze koppelen waardoor je de mogelijkheden om woorden te leren vergroot.

Hoe werkt Audivididici? Als je woorden wilt leren, dan maak je eerst een woordenlijst. Bij elk woord kan je de vertaling van dat woord invoeren, met daarbij een afbeelding en een geluidsopname. Je kunt daarvoor beeld- en geluidmateriaal gebruiken dat op je p.c. staat of een URL ingeven van beeld- of geluidmateriaal op internet. Je kunt ook binnen het programma zelf een geluidopname maken.

Woorden oefenen kan op verschillende manieren:

• diapresentatie: je krijgt alle vragen en antwoorden te zien en te horen,
  
• oefenen: hierbij krijg je de vraag te zien met het daarbij behorende beeld en/of geluid. Je geeft het antwoord voor jezelf,
  
• overschrijven: je krijgt het antwoord op de vraag te zien en je schrijft het over. De software controleert of je het goed doet,
  
• dictee: je krijgt de vraag met het bijbehorende beeld en geluid; je vult zelf het antwoord in. De software controleert de antwoorden,
  
• uitspraak: je krijgt het woord met het daarbij behorende beeld en spreekt voor jezelf het goede antwoord uit. Je beluistert daarna het geluidsbestand en vinkt aan of je antwoord goed was of niet.
  

Wie al woordenlijsten heeft gemaakt met het programma Teach2000 of met Overhoor, kan deze bestanden converteren naar Audivididici. Werk je met WRTS, dan moet je die bestanden eerst inlezen bij Teach2000, waarna je die bestanden weer kunt overzetten naar Audivididici. Maar ik zou er zelf de voorkeur aan geven om bij iedere les één leerling de opdracht te geven om een complete woordenlijst (incl. beeld en geluid) te maken bij die les, en die aan de andere leerlingen aan te bieden. Een complete goede woordenlijst wordt natuurlijk beloond, net zoals het vinden van een fout in een woordenlijst van een ander. Daarmee bouw je snel een bestand op dat de leerlingen ook in latere jaren nog kunnen gebruiken.

Overigens: met wat creativiteit is het programma bruikbaar voor alles waarbij je iets uit je hoofd moet leren. Je kunt het natuurlijk ook gebruiken om begrippen uit andere vakken te leren kennen, topografie te leren, jaartallen of perioden uit de geschiedenis of muziek te leren herkennen. Je hoeft je met het gebruik van Audivididici dus niet te beperken tot de talen!

Software voor dyslecten (en voor wie Engels leert)

Wie dyslectisch is, heeft niet alleen meer moeite met lezen en schrijven op papier, maar ook op de computer. Onlangs ontdekte ik een prachtig middel om dyslecten te helpen: MyStudyBar. MyStudyBar is één van de EduApps die worden uitgegeven door het JISC Regional Support Centre Scotland North & East. De tool biedt veel mogelijkheden voor wie dyslectisch is. Ik vind vooral de tools om lezen en schrijven makkelijker te maken indrukwekkend. Over het algemeen van een verbazende eenvoud, maar ik vermoed dat ze wel erg effectief zijn. MyStudyBar biedt ook hulp voor het plannen van taken (een agenda, een mindmaptool en een tool om sticky notes ('geeltjes')te gebruiken, maar daarvoor zijn volgens mij andere tools handiger en beter.

MyStudyBar geeft op een aantal manieren hulp bij het lezen en schrijven van teksten. Welke dat zijn, en hoe je ze kunt gebruiken, kan je lezen in de handleidingen die op de site van JISC RSC Scotland te vinden zijn. Heel handig: die tutorials zijn vaak in meer vormen te gebruiken: in tekst, maar ook als screencast, wat voor veel dyslecten waarschijnlijk veel handiger is in het gebruik.

Eén van de heel simpele tools is een virtuele lineaal in de vorm van een gekleurd vlak met een opening die je over je tekst heen legt. waardoor je steeds maar een beperkt deel van de te lezen tekst ziet. Hoeveel je ziet kan je zelf bepalen door de grootte van het open vlak groter of kleiner te maken. MyStudyBar is ook voorzien van een loupe om teksten te vergroten en je kunt je tekst voor laten lezen. Omdat het een Engelstalige tool is, is die functie alleen zinvol bij Engelstalige teksten.

Als je Engelstalige teksten wilt schrijven, helpt MyStudyBar met een woordenboek en een typ-hulp die tijdens het typen vraagt welk woord je wilt gebruiken, vergelijkbaar met de T9-functie op mobiele telefoons. Je kunt ook Balabolka gebruiken: een tool met heel veel mogelijkheden. Zo kan je met Balabolka de teksten terwijl je die intypt uit laten spreken of ze als je klaar bent overzetten naar een geluidsbestand (bijv. mp3), Balabolka helpt je om de spelling te controleren en om een tekst in te delen in kleinere stukken door er bookmarks in te zetten.

MyStudyBar lijkt me een tool die niet mag ontbreken op de desktop van iemand die dyslectisch is, maar het lijkt me ook erg handig voor gebruik in de Engelse les en voor wie moeite heeft met het lezen van Engelstalige teksten.

Heb je ervaring met MyStudyBar, dan hoor ik het graag! En ik hoop dat er iemand is die de tool kan vertalen naar het Nederlands. Want deze tool vind ik eigenlijk te mooi om onvertaald te laten!

Einde van het schooljaar

Zoals Martijn gisteren al zei: voor dit schooljaar zit het webloggen er weer op. Bloggen is leuk om te doen, maar niet bloggen kan ook erg prettig zijn ;-)

Maar voordat we de deur achter ons dicht trekken nog wat tips voor de vakantie. Voor leerlingen en docenten in het voortgezet onderwijs: in september gaat de Creative Game Challenge weer van start. Volgend jaar is het thema van de wedstrijd 'water'. En rond dat thema zijn leuke games te maken: over ijs en alles wat daarbij hoort (niet gek, als het zo warm is als nu), over waterleidingen, over de zee of over stoom, over waterpistolen of over communicerende vaten: er is genoeg te bedenken.

Voor leerkrachten en leerlingen in het basisonderwijs: verdiep je eens in de tool Zimmer Twins. Daarmee maak je met gemak in een uurtje een complete animatie van een zelfverzonnen verhaal, op basis van een een aantal kant-en-klare achtergronden met daarbij één of meer characters. Bij elk character zijn een aantal animaties beschikbaar:

• animaties waarbij het figuurtje iets zegt of denkt. In de spraakbubbel kan je een tekst invullen
• animaties waarbij je figuurtje beweegt, bijv. lopen, springen, dansen, verstoppen enz.
• animaties waarbij je figuurtje een emotie uitdrukt, bijv. boos, verveeld, opgelucht enz.
• animaties als tussenbeelden, zonder het figuurtje erbij, bijv. een animatie van een explosie, een afbeelding met daarop de tekst 'later', een krant waar je een tekst in kunt schrijven enz.

Je kiest de gewenste animatie en door erop te klikken. In een zinnetje wordt beschreven wat er gebeurt in die animatie, bijv.: 'Edgar geeft Eva niets in de straat'. In die omschrijving zijn een aantal woorden aanklikbaar, In dit voorbeeld zijn dat 'Edgar', 'Eva', 'niets' en 'straat'. Door op zo'n woord te klikken, kan je ze veranderen in een ander, bijvoorbeeld: 'Eva geeft Edgar een boek in het park. De wijzigingen worden zichtbaar gemaakt in het beeld, waardoor weer een heel andere animatie ontstaat.

Door een aantal animaties achter elkaar te zetten ontstaat een filmpje. Als je een (gratis) account hebt aangemaakt, kan je het filmpje opslaan in je eigen bibliotheek. Wie een betaald account neemt, kan die filmpjes ook aan anderen laten zien: met een gratis account kan je alleen als je ingelogd bent je filmpjes bekijken. Je kunt dus niet een link doorsturen aan iemand anders: daarvoor heb je een betaald account nodig. Maar kinderen kunnen natuurlijk wel aan elkaar hun filmpje laten zien in de klas.

Sterk van Zimmer Twins vind ik het gemak waarmee de animaties gemaakt kunnen worden, de variatie van de beschikbare beelden en het feit dat ze kinderen als ze zich aanmelden vragen om een e-mailadres van een ouder. De gegevens om in te loggen worden vervolgens ook naar die ouder gestuurd, waardoor kinderen (in principe) niet zonder medeweten van hun ouders een account aan kunnen maken.

Werken met Zimmer Twins is echt leuk: binnen een paar minuten ben je in staat om met de tool te werken en er verhalen mee te maken. En dat is iets waar veel kinderen erg van genieten!

Maar voor nu: prettige vakantie allemaal en tot in september!

Stopmotionfilmpjes maken

Er is een heleboel software om stopmotion-filmpjes te maken: filmpjes die worden opgebouwd uit een serie foto's van een steeds iets veranderend beeld. De software wordt steeds makkelijker in gebruik: je hoeft vaak alleen maar te klikken om de losse beelden van zo'n filmpje met je webcam vast te leggen. De software zet vervolgens de beelden achter elkaar waardoor een filmpje ontstaat, zoals bijvoorbeeld de stopmotion-filmpjes van Buurman en Buurman, één van mijn favorieten. Bekende software om stopmotion-filmpjes mee te maken is iStopmotion (voor de Mac), Moviemaker (voor Windows) en Toyinima (ontwikkeld door het Vlaamse Ketnet), of webbased software zoals de FotoFilmmaker van Cinekidstudio (wel even eerst een account aanmaken).

Maar met de techniek alleen heb je nog geen filmpje. Daarvoor heb je een verhaal nodig en attributen en natuurlijk geluid. Terwijl veel kinderen de techniek al na een paar minuten in de vingers hebben, zullen ze bij het bedenken en uitwerken van het verhaal zeker hulp nodig hebben. Voor leerkrachten die ook niet precies weten hoe je een stopmotionfilmpje maakt, is op de site Making Stopmotion Movies een duidelijke (Engelstalige) handleiding te vinden, met daarbij tips hoe je het onderwerp in de klas kunt aanbieden, en hoe het maken van een stopmotion-filmpje past in de leerdoelen. Op de site vind je ook een aantal voorbeelden van het werk van leerlingen. Erg leuk en inspirerend!

N.B. Via de site vind je ook een link naar de website ABCYA, met onder de knop 'Fourth Grade' (of Fifth Grade) een link naar een voor mij onbekende tool om eenvoudige animaties te maken (Make an animation). Maar het loont de moeite om eens verder te kijken op de site: er staan erg veel leuke spelletjes op om als de kinderen moe en het weer slaapverwekkend is, even het energieniveau weer op te krikken ;-)

Afbeelding van Wesley Fryer, gepubliceerd onder CC-by-sa.

Timeglider: samenwerken aan tijdlijnen

Al een paar keer eerder schreef ik over de mogelijkheden van tijdlijnen voor het onderwijs (o.a. hier). Met tijdlijn-software kan je gebeurtenissen plaatsen op een tijdlijn. Op de tijdlijn kan je een tekst neerzetten, die je meestal kunt aanvullen met een afbeelding en een link en soms ook een video.

Een tijdlijn kan je natuurlijk inzetten voor geschiedenis: op de tijdlijn zet je in chronologische volgorde wat er gebeurde in een bepaalde periode. Je zou nu bijvoorbeeld voor de komende periode een tijdlijn kunnen maken over het formeren van het nieuwe kabinet, waarbij de leerlingen elke keer iets mogen toevoegen aan de tijdlijn: met welke fractieleiders Beatrix heeft gesproken, wanneer een informateur of een formateur benoemd worden, welke mensen benaderd worden voor een ministersfunctie enz. Een leuke tijdlijn om later nog eens te bekijken!

Maar je kunt tijdlijnen ook laten maken voor andere vakken: bij biologie kan je een tijdlijn maken over de voedselkringloop of de waterkringloop, of om het proces van fotosynthese te illustreren, en bij aardrijkskunde kan je tijdlijnen gebruiken om te laten zien hoe een orkaan ontstaat. Voor de talen kan je een tijdlijn laten maken over het leven van een schrijver, maar je kunt een tijdlijn ook gebruiken om een plot te bedenken voor een verhaal.

Het maken van een complete tijdlijn kan een tijdrovende klus zijn, vooral als je op de tijdlijn veel activiteiten wilt plaatsen. Je kunt leerlingen natuurlijk samen laten werken aan een tijdlijn onder één account, maar dat heeft meestal als nadeel dat je als docent niet goed zicht hebt op wat elke leerling afzonderlijk heeft gedaan.

Een handige (gratis) tool om samen te werken aan een tijdlijn is Timeglider. Met Timeglider kan je anderen uitnodigen om samen met jou een tijdlijn te bewerken. Dat is op zich niet zo bijzonder: ook andere tools bieden die mogelijkheid. Maar het bijzondere bij Timeglider is dat je bij elke gebeurtenis die je aanmaakt voor een tijdlijn, je kunt aangeven op welke tijdlijn die geplaatst moet worden. Je kunt zo leerlingen elk een eigen tijdlijn laten maken, en tegelijkertijd ook één grote tijdlijn laten ontstaan waar alle gebeurtenissen die alle leerlingen maken, in samengevoegd worden.

Zo kan je hele grote tijdlijnen laten ontstaan, waarop heel veel gebeurtenissen geplaatst worden. Niet door één leerling, maar door alle leerlingen samen: allemaal in dezelfde periode (bijvoorbeeld als huiswerkopdracht), of na elkaar (elke leerling krijgt in de loop van een jaar opdracht een stukje aan de tijdlijn toe te voegen).

De tijdlijnen kunnen online bewaard en toegankelijk gemaakt worden, zodat ze later, door andere leerlingen, gebruikt worden als achtergrondinformatie bij de te bestuderen stof. Makkelijk om te hebben!


Hieronder een tijdlijn over de Eerste Wereldoorlog, gemaakt met Timeglider.

Creaza: voor striptekenaars en filmmakers in wording

Een leuke tool die ik onlangs tegenkwam, is Creaza. Creaza, een Noorse tool, is nog vrij nieuw. Hun weblog start in april 2009 in het Noors, maar wordt al gauw internationaal: vanaf juni 2009 worden de blogposts in het Engels geschreven zijn omdat de tool uitgebracht wordt in Zweden. Dit jaar kreeg Creaza een nominatie voor de BETT-awards voor 'Tools for Learning and Teaching'. Creaza is op dit moment beschikbaar in het Noors, Engels, Zweeds, Fins, Deens, Duits èn het Nederlands.

Creaza biedt een aantal mogelijkheden: je kunt er mindmaps maken (met het programma Mindomo) , een strip of een filmpje (ze noemen dat bij Creaza: 'Creative Story Telling'). De basisversie van Creaza is gratis. Daarmee kan je al heel snel leuke dingen maken. Voor wie meer wil is er een betaalde versie. De prijzen daarvan worden niet op de site genoemd: daarvoor moet je een mailtje sturen naar de makers.

Ik vond met name de mogelijkheid om een stripverhaal te maken erg leuk.

Voor het maken van een strip kan je je eigen tekeningen uploaden maar je kunt ook gebruik maken van een achttal 'sets' van beelden, bijvoorbeeld beelden van het sprookje Roodkopje, het kerstverhaal, Manga-tekeningen en historische beelden (oudheid, Vikingen, Middeleeuwen, en de Tweede Wereldoorlog). Elke set biedt een aantal achtergronden, characters, gebouwen en requisiten. Het leuke van de kant-en-klare sets vind ik dat je ze heel makkelijk kunt aanpassen: je kunt bijvoorbeeld characters voorzien van een lachend, verdrietig of boos uiterlijk, bij een banaan kan je kiezen of je een hele banaan wilt of een gepelde en bij een schuur kun je aangeven of de deur open moet of dicht. Uiteraard kan je alle beelden voorzien van spraak-, schreeuw- of gedachtenbubbels, waar je tekst in kunt zetten.

Met Creaza kan je ook filmpjes maken. Helaas kan je daarvoor niet gebruik maken van de beelden in de striptekentool. Je kunt wel je eigen plaatjes en filmpjes uploaden naar de server van Creaza. Maar ik vond de mogelijkheden van deze tool in de gratis versie beperkt: er zijn andere gratis tools waarmee je meer kunt bereiken. Ik vermoed dat de betaalde versie wel meerwaarde biedt, maar die heb ik niet uitgeprobeerd.

De Creaza tools zijn wel allemaal erg eenvoudig in gebruik: een handleiding is overbodig, zeker als je al eens eerder met dit soort tools hebt gewerkt. De mogelijkheden liggen vooral op het gebied van de talen, maar ze kunnen ook ingezet worden voor vakken waarbij verhalen verteld worden. Voor geschiedenis zijn die mogelijkheden al ingebouwd, maar door de leerlingen zelf plaatjes te laten uploaden, kan je ze ook het verhaal van bijvoorbeeld de waterkringloop laten vertellen, over gezond en ongezond eetgedrag of over de ontwikkeling van een kikkervisje tot een kikker. Er zijn mogelijkheden genoeg!

Startpagina maken

Wie weet het nog: lang geleden maakte Durk Jan de Bruin de website Startpagina: een verzameling linkjes die voor Nederlandstaligen de ingang moesten vormen voor het wereldwijde web. het idee was niet nieuw, maar Nederland was erg blij met de Startpagina van Durk Jan: menigeen zocht via Startpagina zijn weg op internet. Na verloop van tijd kreeg die Startpagina dochters: startpagina's rond een thema. Een geweldig idee, waar meneer de Bruin een behoorlijk fortuin mee heeft gemaakt. Er zijn heel wat varianten op Startpagina, voor alle landen van de wereld.

Zelf je eigen startpagina kunnen maken is nog handiger dan gebruik maken van kant-en-klare startpagina's. Daarvoor heb je inmiddels allerlei makkelijke tooltjes, zoals iGoogle, Delicious en Symbaloo. In het Nederlandse onderwijs wordt veel gebruik gemaakt van YURLS: Your favourite URL's, een heel eenvoudige maar doeltreffende tool die je niet alleen in staat stelt om je favoriete URL's online te categoriseren en te bewaren, maar ook om met anderen favoriete URL's uit te wisselen.

Livebinders is een vergelijkbare tool als YURLS: je kunt daarmee je favorieten opslaan en met anderen kunt delen. Vooral dat laatste vind ik interessant: Livebinders zijn ingedeeld in categorieën, waaronder een categorie Education. En die categorie bevat maar liefst 1822 Livebinders: verzamelingen van educatieve websites. Je kunt ook zoeken op woorden in de titel van de Livebinders, bijv. mathematics of educational games (let op: zonder aanhalingstekens!).

Het is de moeite waard om de collectie Livebinders te bekijken: je vindt er allerlei inspirerende sites en leermaterialen. Je kunt ook kijken in de bijbehorende wiki: daar zijn Livebinders op onderwerp (bijv. product tutorials en special needs), schoolvak (bijv. English en ESL) en niveau (van pre-K tot 10th grade) bij elkaar gezet. Hieronder een (kleine) Livebinder over het gebruik van woordenwolken in het onderwijs.

Wordle – educational uses

Taal en Teken

Laatst was ik met iemand in gesprek over religie. Hij stelde dat je het geloof begrenst door het te verwoorden. Ik kon me wel vinden in dat standpunt: gevoelens, mysteries, schoonheid: je kunt het eigenlijk niet in woorden vangen. Taal kan ook een gesprek doodslaan: met woorden kan je iemand overreden zonder hem te overtuigen, en - erger nog - over iemands emoties heen walsen. Toch ben ik tegelijkertijd gek op woorden, omdat ze me in staat stellen om te communiceren met anderen, grappen te maken en omdat ik kan genieten van een goed lopende zin, een mooie beeldspraak, een beknopte formulering.

Ik heb dus een haat-liefde verhouding met taal: taal beperkt me enerzijds, en anderzijds biedt het me heel veel mogelijkheden. Ik vind het daarom leuk om te kijken hoe je extra mogelijkheden kunt toevoegen aan taal, bijvoorbeeld door taal te verbinden met een andere kunstvorm zoals muziek of beeldende kunst. Daarin ben ik niet de eerste: dichters als Paul van Ostaijen en Paul de Vree waren mij ruimschoots voor met gedichten als Boem Paukeslag en Kids.

Een eenvoudige manier om woorden te combineren met beeld, of - zo je wilt - met woorden beeld te maken, is het maken van een woordenwolk. In een woordenwolk worden de meest gebruikte woorden in een tekst bij elkaar gezet, waarbij de grootte van de letters bepaald wordt door de frequentie van de woorden. De meest gebruikte tool voor het maken van een woordenwolk is waarschijnlijk Wordle. Dat is een prachtige tool, die veel gebruikt wordt om snel een indruk te krijgen van een lange tekst. Ik heb het zelf onlangs gebruikt om een overall-beeld te krijgen van een groot aantal (ca. 1000) commentaren die ik via een peiling had gekregen. Dat werkte perfect: in een oogopslag kon ik zien of de meningen positief of negatief waren, en wat de belangrijkste trefwoorden waren.

Wordle is niet alleen een goed middel om een snelle indruk te krijgen van veel of van lange teksten: de wolk die gecreëerd wordt, ziet er ook nog eens prachtig uit. Wel jammer is dat je de vorm van de wolk maar heel beperkt kunt bepalen: je kunt de hoeken ronder maken, en de kleuren veranderen, maar veel meer dan dat zit er niet in. Daarmee is Wordle prima gereedschap voor het samenvatten van teksten, maar de tool leent zich niet echt voor het maken van 'concrete poëzie'.

Een tool waarmee je dat wel kan doen, is Tagxedo. Je kunt bij Tagxedo, net als bij Wordle, een tekst of een webpagina/URL invoeren, waarna door Tagxedo de woorden worden geteld, en de meest voorkomende woorden in een wolk worden geplaatst, waarbij de woorden die het meest voorkomen vetter en groter worden afgebeeld dan woorden die minder voorkomen. Bij Tagxedo kan je kleuren en lettertype e.d. veranderen (helaas kan je die niet zelf kiezen: ze worden random gewijzigd), maar je kunt ook kiezen welke vorm je wolk moet hebben. Er zijn een aantal vaste vormen, zoals een ster en een hart, maar je kunt ook een eigen vorm gebruiken. Je tekent daarvoor een afbeelding in een (eenvoudig) tekenprogramma, en - nadat je de tekst hebt ingevoerd in Tagxedo - uploadt je je tekening naar de site. De wolk vormt zich naar de contouren van de tekening, waarbij witte of licht gekleurde plekken in je tekening leeg blijven.

Tagxedo lijkt mij een prachtige tool om leerlingen concrete poëzie mee te laten maken. Het zelf uploaden van vormen is op dit moment gratis omdat het nog om een betaversie gaat. Het kan dus zijn dat na verloop van tijd geld gevraagd wordt voor het uploaden en gebruiken van je eigen tekeningen. Een goede reden, lijkt mij, om er gauw gebruik van te maken. Stuur je mij een plaatje van het werk van de leerlingen als je Tagxedo gebruikt in de klas?

Eenvoudig een quiz maken

Om na te gaan of je leerlingen de leerstof hebben begrepen, kan je ze een quiz laten spelen. Tegenwoordig is het heel makkelijk om online allerlei quizzen te maken: daarvoor zijn op het web allerlei tools te vinden. Je kunt zo'n quiz dan individueel of klassikaal laten spelen. In dat laatste geval kan je gebruik maken van een digibord of een laptop + beamer.

MyStudiyo is zo'n tool om een online (multiple choice) quiz te maken. Het aardige van deze tool is dat je in je quiz niet alleen gebruik kunt maken van tekst en plaatjes, maar ook van video's op YouTube en TeacherTube. Je kunt bij elke een vraag een tijdslimiet opgeven, waarbinnen de vraag beantwoord moet worden. Ook kan je feedback geven bij elke vraag, bijv. een uitleg over het goede antwoord. Helaas is het niet mogelijk om die feedback te geven per antwoord. Een met MyStudiyo gemaakte quiz kan je op een door jou gekozen URL zetten, of embedden in een blog of website, zoals hieronder.

Als je een quiz hebt gemaakt met MyStudiyo kan je zien hoeveel mensen die quiz hebben gemaakt en wat de score is per vraag. In de quiz kan je aangeven of je gebruik wilt maken van een scorebord waarop de spelers aan het einde van de quiz kunnen zien hoe hoog hun score is in vergelijking met die van anderen. Als leerlingen de quiz individueel spelen, kan je ze van het scorebord een screendump laten maken zodat ze kunnen laten zien dat ze de quiz hebben gemaakt en wat hun score is.

Je kunt zelf een quiz maken, maar je kunt dat ook door je leerlingen laten doen, waarna ze elkaars quiz kunnen spelen. Je kunt ze gebruik laten maken van filmpjes die ze hebben gevonden op YouTube, maar je kunt ze ook zelf filmpjes laten maken en die op YouTube laten zetten. Door zelf vragen te bedenken (en de goede antwoorden erbij te laten geven) leren leerlingen vaak meer dan van alleen het beantwoorden van een vraag. Daarbij moeten ze dan wel sturing krijgen wat voor soort kennis in die vragen aan de orde moet komen: moeten het feitenvragen zijn, vragen waarin begrip wordt getoetst of moeten ze vragen maken waarbij kennis wordt toegepast?

Het gebruik van filmpjes biedt veel mogelijkheden voor de (vreemde) talen, omdat door het kijken/luisteren naar filmpjes in de doeltaal een beroep wordt gedaan op de kennis van de leerling. Dat geldt natuurlijk in nog grotere mate voor het zelf maken van een quiz: door het zoeken naar een gepast filmpje of het zelf maken van een filmpje is de leerling intensief bezig met de taal.

Mystudiyo laadt - in ieder geval bij mij thuis - wel behoorlijk traag, en bij het spelen krijg je na afloop steeds reclame te zien. Dat is natuurlijk wel lastig, zeker als leerlingen snel zijn afgeleid, maar daar staat tegenover dat het wel uitermate gebruiksvriendelijk en gratis is.

Locatiegebonden verhalen vertellen

Verhalen vertellen is leuk en zinvol. Je kunt verhalen gebruiken voor alle vakken: van rekenen tot taal, en van aardrijkskunde tot geschiedenis. Ik houd zelf ook van verhalen die zich afspelen in een omgeving die ik ken: dat geeft een verhaal een extra dimensie.

Een tool waarmee je dat kan doen, is Scribblemaps. Met Scribblemaps kan je aan op een kaart tekenen en je kunt er tekst en afbeeldingen aan toevoegen. Het gebruik van Scribblemaps is gratis. Op dit moment kan je ook gratis inschrijven voor de pro-versie van de software; het kan zijn dat dat na verloop van tijd een betaalde versie wordt of dat bepaalde functies alleen tegen betaling zijn, maar op dit moment is dat in ieder geval nog niet het geval. Er zijn erg veel kaarten beschikbaar in Scribblemaps: je kunt niet alleen gebruik maken van de gewone Google-kaarten, maar bijvoorbeeld ook van kaarten van ESRI en zelfs sterrenkaarten.

Op de kaarten kan je teksten schrijven en je kunt er afbeeldingen aan toevoegen. Dat kunnen afbeeldingen zijn op het web die je met behulp van een linkje in de kaart plaatst, maar je kunt ook zelf afbeeldingen uploaden en ze dan in je kaart plaatsen. Het is even wat uitproberen voordat je weet hoe het werkt, maar je leert het snel.

Met Scribblemaps kan je leerlingen allerlei verhalen laten vertellen: een verhaal over iets bijzonders in hun eigen leefomgeving, over de natuur of over wat ze tegenkomen onderweg naar school. Of een verhaal over het leven van een bijzondere persoon: een schrijver, een bekende wetenschapper of een historische figuur. Je kunt leerlingen ook een samenvatting laten maken van een boek dat zich afspeelt op verschillende locaties. Op de sterrenkaart kan je een droomverhaal laten vertellen of - natuurlijk - een science fiction verhaal.

De kaart die je maakt kan je opslaan en - zoals hieronder - embedden in een website of weblog, waar je anderen je verhaal kunt laten lezen en kunt vragen om reacties. En dat is misschien nog wel het allerleukste van verhalen schrijven: dat ze gelezen worden!

Plagiaatdetectie online

Ik heb de indruk dat op een groeiend aantal scholen gebruik wordt gemaakt van software om plagiaat te detecteren. Daarvoor worden meestal - prijzige - programma's gebruikt als Turnitin en Ephorus, die vaak binnen een ELO worden gedraaid. In deze programma's kan je teksten invoeren die dan vergeleken worden met teksten die eerder ingeleverd/ingevoerd zijn, en/of met teksten die op het web te vinden zijn. Deze programma's zijn natuurlijk niet waterdicht, maar naarmate je database beter gevuld is, worden de kansen om plagiaat te ontdekken, groter.

Vandaag ontdekte ik een online programma: Paper Rater. In dit programma voer je online een tekst in. Het programma geeft vervolgens aan of die tekst origineel is of niet. Hoe dat precies gedaan wordt, kan ik niet achterhalen. Het programma maakt volgens mij (nog) weinig gebruik van databases of indexen om te zoeken naar vergelijkende teksten, maar analyseert de ingevoerde tekst op veel gebruikte zinsneden en patroonherkenning. Ik vermoed dat het programma daardoor alleen geschikt is voor Engelstalige teksten. Als test heb ik een tekst uit het weblog van Paper Rater ingevoerd (overigens: de moeite waard, dat blog, voor wie zich bezig houdt met het schrijven van Engelstalige teksten!). De software gaf aan dat de door mij ingevoerde tekst waarschijnlijk plagiaat was. Dat klopte ;-)

Maar door deze heel andere manier van plagiaatdetectie, biedt Paper Rater veel meer mogelijkheden. De software geeft niet alleen aan of een tekst origineel is of niet: hij geeft ook tips over spelling, grammatica, woordkeus, schrijfstijl en of je veel of weinig gebruik hebt gemaakt van moeilijke woorden. Daarmee is Paper Rater volgens mij vooral interessant om in te zetten bij de Engelse lessen voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs of voor het hoger onderwijs. Leerlingen of studenten die een Engelstalige tekst schrijven kunnen met Paper Rater kijken wat de kwaliteit is daarvan. Wat ik zelf onder andere handig vind, is dat Paper Rater je alternatieven aanreikt als je een woord verkeerd hebt gespeld of als je stijlfouten maakt. Maar het allerleukste vind ik dat je door met Paper Rater naar je eigen teksten te kijken, die op een andere manier gaat bekijken. Maak je lange zinnen of korte, is je woordkeus ingewikkeld of juist eenvoudig en maak je veel of weinig gebruik van verbindingswoorden zoals 'omdat' en 'als een gevolg daarvan' om de samenhang tussen je zinnen duidelijk te maken?

Met deze functies vind ik Paper Rater een waardevolle aanvulling op bestaande plagiaatdetectieprogramma's. Ik vermoed dat ze de ingevoerde teksten gebruiken om hun database te vullen, wat zou betekenen dat de software gaandeweg beter wordt. Het zou mij niet verbazen als op den duur deze aanpak beter werkt dan de aanpak van de programma's die nu gebruikt worden. En - belangrijk voordeel - Paper Rater is gratis. Het is jammer dat het alleen werkt bij Engelstalige teksten, maar wie weet komt er ook nog eens een Nederlandstalige variant.

Leren door liedjes

Geen idee meer waar ik het ben tegen gekomen, maar ik vind het een te leuke site om voor mezelf te houden: Lyrics Training. Op deze site kan je je talenkennis verbeteren door goed te luisteren naar allerlei bekende (en misschien ook wel minder bekende) liedjes (of moet ik 'songs' zeggen?).

Op de site Lyrics Training moet je je eerst aanmelden (gratis). Als je aangemeld bent, kies je welke clip je wilt horen en bekijken. Als je het liedje meent te kennen, kan je kiezen: ken je alleen de belangrijkste woorden (beginner), een behoorlijk deel van de woorden (intermediate) of ken je echt het hele liedje (expert)? Je start het filmpje nog een keer op en de tekst van het liedje verschijnt onder de clip. Afhankelijk van het niveau dat je hebt gekozen zie je veel of weinig gaten in die tekst. Je moet de ontbrekende woorden invullen. Als je de tekst goed kent, kan je het hele liedje uit laten spelen, maar als je woorden mist, dan stopt het filmpje en moet je opnieuw beginnen. Ik kan je verzekeren: voor iemand zoals ik, die weinig songteksten kent, is dat behoorlijk frustrerend!

Op Lyrics Training kan je zowel oefenen met Engelstalige liedjes, als met Franse en Spaanse liedjes. Er zijn twee Italiaanse, één Duitse en zelfs (één) Nederlandstalige tekst (Dromendief, van Dik Hout). Omdat Lyrics Training een Engelstalige site is, krijg je bij die liedjes keurig een Engelse ondertiteling. Best grappig, om de tekst van een Franstalig liedje te onthouden op basis van een Engelse tekst ;-)

Je kunt ook zelf bij liedjes een gatentekst maken. Daarvoor ga je, nadat je jezelf hebt aangemeld en ingelogd, naar 'My Lyrics' en je kiest een liedje. Onderaan het scherm dat zich dan opent, zie je een help-knop. Als je die aanklikt, zie je de uitleg hoe je een gatentekst kunt toevoegen aan een clip op YouTube. Het ziet er behoorlijk ingewikkeld uit, maar als je het even probeert, valt het wel mee. Mocht je het te moeilijk vinden, dan kan je natuurlijk de hulp inroepen van een ict-vaardige (maar misschien minder taalvaardige) leerling. Dan snijdt het mes aan twee kanten: jij krijgt extra oefeningen voor je leerlingen en de leerling oefent (ongemerkt) heel wat Engels!

Spreekwoordenwedstrijd

Ben je nog op zoek naar een laatste les voor de vakantie of een leuke les om na de vakantie weer mee te beginnen? Kijk dan eens of je iets kunt doen met de nieuwe wedstrijd van Wikikids. Daarin worden leerlingen uitgedaagd om van een spreekwoord of gezegde in een (al dan niet bewerkte) foto of een filmpje af te beelden. Daarbij mag het gaan om de figuurlijke betekenis van een spreekwoord, maar het is natuurlijk ook leuk om juist de letterlijke betekenis uit te beelden.

De wedstrijd wordt gestreden in maart en april, dus als je er nu aan begint, dan heb je alle tijd om er iets moois van te maken. Het lijkt me reuze leuk om te doen. Ik denk dan vooral aan spreekwoorden zoals 'als er één schaap over de dam is, volgen er meer', 'Als het kalf verdronken is, dempt men de put' of 'De hond in de pot vinden'.

Je kunt je leerlingen foto's laten maken, maar ik zou zelf gaan voor een klei-animatie oftewel stopmotion: een filmpje dat opgebouwd wordt door een aantal foto's achter elkaar te maken van kleifiguurtjes die tussen de foto's in steeds een klein stukje van plaats veranderen. Daarvoor is kant-en-klare software, bijv. iStopMotion voor de Mac (erg makkelijk in gebruik: je hoeft alleen op de spatiebalk te duwen om een filmpje te maken) of met Take5-animatiesoftware (30 dagen gratis op proef) of het gratis te downloaden (Vlaamse) programma Toyinima. Je kunt ook online zo'n filmpje maken, bijv. de Filmpjesmaker van Cinekid (wel even vragen aan de organisatie van Wikikids of je ook zo'n filmpje mag inleveren!). Met het (eveneens gratis) programma Unfreez kan je heel makkelijk een heleboel foto's achter elkaar zetten om er een animatie van te maken. Hoe dat moet en waar je het programma kunt downloaden, lees je hier.

Om inspiratie op te doen, hier een paar sites waar je veel spreekwoorden kunt vinden: Spreekwoorden.nl, Spreekwoord.nl, Vonscheven.net en deze site, waar je een heleboel spreekwoorden vindt die te maken hebben met scheepvaart. En op deze (Chinese?) site vind je een aantal Engelstalige geanimeerde spreekwoorden.

Laat je hier een berichtje achter met een link als je een foto of een filmpje over een spreekwoord maakt met je leerlingen?

Salinger en andere Amerikaanse schrijvers

Hij stond op mijn literatuurlijst, destijds: Catcher in the Rye, van Salinger. Het hoort nog altijd tot de klassiekers en misschien is zijn dood een goede reden om nog eens te kijken naar zijn werk en - wie weet - in afwachting van zijn (nog) niet gepubliceerde werk. Ter voorbereiding daarop vond ik twee heel informatieve sites over Salinger: eentje van de BBC en eentje van Shmoop.

Vooral de laatste site vind ik prachtig. Je vindt er achtereenvolgens:

• een (korte) introductie op wie Salinger was en waarom hij belangrijk is. Daarbij proberen de makers van de site zoveel mogelijk aan te sluiten bij de wereld van de leerlingen/studenten die met deze site moeten werken,
• een biografie,
• feiten en weetjes,
• opvallende uitspraken van Salinger,
• een opsomming van opleiding, banen en het literaire werk van Salinger (een soort CV dus, onder de noemer 'Would you hire J.D. Salinger for a job?'),
• een tijdlijn van het leven van Salinger,
• links naar bronnen op het web over Salinger (o.a. boekrecensies, videomateriaal, primaire bronnen (die helaas niet altijd zonder - betaald - abonnement zichtbaar zijn) en muziek),
• een overzicht van de bronnen die zijn gebruikt om alle informatie over Salinger op te schrijven,
• een pagina waar je je mening kunt geven, vragen kunt stellen of op vragen en opmerkingen van anderen kunt reageren.

Bij de Teacher Resources vind je nog een heleboel tips en opdrachten die je kunt geven bij het boek. Als je een account aanmaakt bij Shmoop krijg je tips hoe je een essay kunt schrijven, en je kunt het essay online opslaan. Bijzonder handig vind ik ook de knop 'Cite this page' die aangeeft hoe je op in je eigen werk op de goede manier kunt verwijzen naar de pagina die je aan het bekijken bent.

Shmoop heeft niet alleen informatie over Salinger: er staan zo'n 250 auteurs/boeken in, variërend van klassieke tot actuele werken. Er is ook nog een apart hoofdstuk over Amerikaanse poëzie.

Op Shmoop is ook informatie te vinden over andere onderwerpen:

• US history
• Civics,
• Biography (vooral schrijvers, maar ook een aantal Amerikaanse presidenten),
• Music, met 33 klassiekers, vanaf de Beatles, tot Prince.

De site is nog in opbouw: op verschillende plekken wordt je de vraag gesteld of je suggesties hebt voor nieuwe content. Dus als je nog plannen hebt voor de Engelse lessen voor de bovenbouw: stel je vraag!

O, en mochten je leerlingen het vervelend vinden om boeken te lezen, wijs ze dan eens op Audio-owl. Daar kan je gratis audio-boeken downloaden die je kunt afspelen op je iPod. Helaas geen Salinger, maar wel een heleboel andere boeken. Dat leest vast makkelijker weg dan de papieren versie!

Afbeelding van lungstruck, gepubliceerd onder CC-by-sa-nc.