woensdag 27 april 2011

Leerlingen leggen uit hoe het moet

Op menig school zijn tegenwoordig digiborden te vinden. Vaak worden die borden vooral gebruikt om te werken met door de uitgever van de lesmethode ontwikkeld leermateriaal, om filmpjes te laten zien of zelfs alleen maar als 'wit schoolbord'. Jammer: er zijn zoveel meer mogelijkheden met zo'n bord.

Een van de mogelijkheden die een digibord biedt is het maken van (korte) filmpjes (screencasts) waarin je voordoet hoe een bepaald probleem (meestal een berekening, bijv. voor wiskunde, economie, natuurkunde of scheikunde) wordt opgelost. Die filmpjes bewaar je in de ELO van de school, zodat de leerling die altijd terug kan vinden. Makkelijk wanneer je de stof even terug wilt halen of een deel van de uitleg in de klas hebt gemist.

Erg moeilijk is het maken van zo'n filmpje niet: terwijl je de berekening op het bord voordoet, vertel je wat je aan het doen bent. Met het digibord neem je zowel de spraak op als de acties die je doet op het digibord. In feite kan je dit soort filmpjes maken tijdens de les. Dat levert natuurlijk niet het beste resultaat op, omdat je tijdens de uitleg vaak ook nog allerlei andere dingen vertelt, vragen beantwoordt van leerlingen en/of leerlingen tot orde maant. Het beste resultaat bereik je door buiten de les om aan de slag te gaan, al dan niet met een tevoren uitgeschreven script.

Op het web zijn heel veel van dit soort instructiefilmpjes te vinden, gemaakt met een digibord of - nog eenvoudiger - met een p.c., eventueel gecombineerd met een tekentablet. Zoek maar eens op het woord 'mathcast' en laat je verbazen door de hoeveelheid resultaten.

Voor leerlingen is het prettig om op die manier nog even de door jou gegeven uitleg terug te kunnen halen. Maar je kunt het ook anders aanpakken: je kunt de leerlingen vragen om zelf dit soort filmpjes te maken. Dat is gedaan in Mathtrain, een project van Eric Marcos, docent op de Lincoln Middle School in Santa Monica in California. Op zijn site verzamelt hij niet alleen door hemzelf gemaakt mathcasts maar ook mathcasts van zijn leerlingen. Dat zijn er op dit moment al meer dan 100!

Door zelf uitleg te geven, gaan de leerlingen echt de diepte in met het onderwerp. Immers: om de stof uit te kunnen leggen, moet je die optimaal beheersen. Een ander effect van het laten maken van dit soort filmpjes staat niet beschreven op de site, maar lijkt mij zeker niet onbelangrijk.

Daarvoor maak ik een uitstapje naar het reilen en zeilen mijn eigen gezin een aantal jaren geleden toen mijn kinderen tot 'taak' kregen om om elke week een maaltijd te maken voor het gezin. Daarmee leerden ze niet alleen hoe ze moesten koken, maar ook dat koken niet altijd leuk is en dat de resultaten niet altijd gewaardeerd worden. Sinds die tijd was er heel wat meer begrip voor als de maaltijd die ze voorgeschoteld kregen niet helemaal naar hun zin was.

Ik vermoed dat door leerlingen te zetten op de positie van de leraar, ze ook meer inzicht krijgen wat de leuke en de moeilijke aspecten zijn van het geven van onderwijs, waarom de resultaten soms, ook bij een grote inzet van de docent, tegenvallen èn dat die slechte resultaten niet alleen voor de leerlingen vervelend zijn maar ook voor de docent. Als dat leidt tot gesprekken over en weer hoe het onderwijsproces het beste vorm gegeven kan worden, dan denk ik dat je daarmee de grootste winst boekt!

Afbeelding van Max Choong, gepubliceerd onder CC-by-nc-nd.

5 opmerkingen:

meester Henk zei

Je doet het voorkomen dat het digibord film en geluid opneemt, maar ik neem aan dat je daar een cameraatje voor gebruikt ?!

Margreet-ICT en Onderwijs zei

@Meester Henk,

Nee hoor: veel digibordsoftware is voorzien van een ingebouwde schermrecorder die zowel het beeld van het digibord opneemt als de stem van degene die erbij staat te vertellen. Zie bijvoorbeeld dit YouTube-filmpje over het gebruik van de schermrecorder van Smartboard: http://youtu.be/eMhDumHaRww. Mocht in de digibordsofware die jij gebruikt geen schermrecorder ingebouwd zijn, dan kan je gebruik maken van (gratis) screencasttools zoals Screenr en Screencast-O-Matic. Een overzicht van dit soort tools vind je hier: http://www.c4lpt.co.uk/Directory/Tools/media.html#screencasting.

WendyFicker zei

Margreet vergeet Jing niet. Ooit door jou gemeld. Een super handige tool.

erwin zei

je hebt niet per se een digibord nodig, met een tablet kan het ook, screencast van het scherm wordt opgenomen
met jing, camtasia, adobe captivate, ...
er bestaan ook al veel filmpjes in het Nederlands
vb : www.freewiski.be

Margreet-ICT en Onderwijs zei

@Erwin,

Je hebt helemaal gelijk: het kan natuurlijk ook met een tablet. Maar ik denk dat er meer docenten zijn met een digibord, dan met een tablet.

Wie een iPad heeft kan voor het maken van zo'n opname ook heel goed gebruik maken van Replay Note. Ik heb die tool uitgeprobeerd en die werkt ook erg handig!