Geanimeerde boeksamenvattingen

Afgelopen vrijdag is de boekenweek van start gegaan. Het thema dit jaar is 'Gouden Tijden, Zwarte Bladzijden'. Natuurlijk wordt daar op vele scholen aandacht aan besteed, waarbij verschillende organisaties tips en leermaterialen aanbieden. Zo ook door Schooltv: zij hebben op hun site videofragmenten verzameld die aansluiten bij het thema.

Een niet op de site genoemde manier om aandacht te besteden is leerlingen de opdracht te geven een animatie te maken van een boek dat past binnen het thema. Schooltv heeft daarvan zelf een aantal prachtige voorbeelden uit de jeugdliteratuur, boeken bestemd voor voor de leeftijdsgroep 10-13 jaar, maar een animatie maken van een boek is ook voor oudere leerlingen een goede opdracht. Door leerlingen een (korte) animatie te laten maken, moeten ze goed nadenken over wat de kern van het verhaal is. En natuurlijk is het risico van 'knippen en plakken' bij het maken van een animatie veel kleiner dan bij het schrijven van een samenvatting.In dit blog vind je verschillende tools en tips waarmee en hoe leerlingen (eenvoudige) animaties kunnen maken.

Je kan leerlingen vragen om een animatie te maken van een boek dat past in het thema van de boekenweek (uitgezocht met behulp van de Boekentipper of de Boekenzoeker), maar ook van een zelf bedacht of een waar gebeurd verhaal. Je kan de opdracht gebruiken voor de Nederlandse les, maar ook voor de vreemde talen, voor de kunst- en cultuurvakken, geschiedenis, maatschappijleer en economische vakken. Als je er een vakoverstijgende opdracht van maakt, hebben de leerlingen meer tijd om er iets moois van te maken en heb je als docent extra handjes bij de begeleiding van de leerlingen. Voor het beoordelen kan je de leerlingen zelf vragen om hun visie te geven op het werk van hun medeleerlingen.

Het resultaat van de opdracht kan je in de komende jaren gebruiken om leerlingen te helpen die op zoek zijn naar een boek dat past bij hun interesse.

Verhalen vertellen met Jellycam

Gisteren vertelde ik over de mogelijkheden die het biedt om kinderen verhalen te laten vertellen. Vandaag en morgen laat ik jullie twee eenvoudige tools zien om leerlingen hun verhalen vorm te laten geven: een animatietool en een video-editor om foto- of videoverhalen mee te maken.

Met de (gratis te downloaden) tool Jellycam kunnen kinderen animaties maken: filmpjes die bestaan uit een serie stilstaande beelden die snel achter elkaar vertoond worden, waardoor het lijkt of de plaatjes bewegen. Een vorm van stopmotion zijn klei-animaties: filmpjes van figuren van klei (of ander materiaal) zoals bijvoorbeeld de animaties van Buurman en Buurman.

Veel heb je niet nodig, om met Jellycam een verhaal te vertellen: een p.c. met een webcam is voldoende. Kinderen vanaf de middenbouw kunnen - met wat hulp - al met Jellycam een eenvoudige animatie maken.

Bedenk tevoren of je de kinderen in groepjes elk een eigen animatie wilt laten maken of dat je de groepjes elk een scène van één grote animatie wilt laten maken. Het voordeel van het maken van één grote animatie is, dat het werk verdeeld kan worden over meer kinderen. Als gekozen wordt voor het maken van één grote animatie, dan moeten er in de groep afspraken gemaakt worden wie de hoofdrolspelers zijn en waar en hoe elke scène begint en eindigt, zodat de scènes goed op elkaar aansluiten.

Bekijk voordat je aan de slag gaat met de leerlingen een filmpje waarin uitgelegd wordt wat een animatie is, zoals deze aflevering van Klokhuis of onderstaand filmpje. 

Bedenk daarna met de leerlingen wat er verteld gaat worden. Daarvoor kan je de leerlingen (per groepje) een verhaal laten bedenken en dan eventueel de beste of leukste selecteren, maar je kan ook de groep gezamenlijk een verhaal laten bedenken. Bijvoorbeeld door eerst een groepje te laten bepalen wie de hoofdfiguren moeten zijn en hoe die eruit zien, een volgend groepje dan de keuze te laten maken in welke tijd het verhaal zich afspeelt, een derde groep bepaalt waar het verhaal zich afspeelt, een vierde groep bedenkt voor welk probleem de hoofdrolspelers gesteld worden en de vijfde groep bedenkt hoe het probleem opgelost wordt.

Vervolgens ga je de hoofdrolspelers en eventuele attributen maken en/of verzamelen, en er wordt een decor gebouwd. Afhankelijk van het verhaal wordt per scène een decor gemaakt of er wordt gewerkt met één decor waarin het hele verhaal zich afspeelt.

Pas als alles klaar is, wordt de animatie gemaakt. Daarvoor kan je gebruik maken van Jellycam. Ik heb over het werken met Jellycam een korte handleiding gemaakt die je hier kan downloaden.

Morgen een introductie op en een handleiding voor Wevideo: een andere tool om leerlingen te stimuleren verhalen te vertellen. 

Animaties maken

Voor de vakantie schreef ik een blogje over het gebruik van animaties als middel om de leerstof te verduidelijken. Daarmee heb ik maar één kant belicht van de mogelijkheden van animaties. Je kunt ze namelijk niet alleen bekijken: je kunt ze ook maken. Je kunt zelf animaties maken voor je les of dat als opdracht geven aan je leerlingen. Door de enorme hoeveelheid gratis te gebruiken animatiesoftware en de grote gebruikersvriendelijkheid daarvan is dat een leeractiviteit die goed uit te voeren is binnen de lestijd èn binnen het budget van het onderwijs. Dat het een leerzame activiteit is zal duidelijk zijn: om een animatie te maken moet je wat je wilt vertellen tot de essentie terugbrengen en bepalen hoe je dat in beeld brengt.

Je kunt animaties (laten) maken over allerlei verschillende onderwerpen. Je kunt bijv. processen in beeld brengen (bloedcirculatie van het hart, spijsvertering van de koe, mythose, de gevolgen van een windturbine voor de vogels in de omgeving van die turbine), maar je kunt ook een geanimeerde samenvatting van een verhaal laten maken (zoals onderstaande animatie over 'De mooiste vis van de zee', een prentenboek van Marcus Pfister) of van een spreekwoord of gezegde. Je kan leerlingen ook animaties laten maken over historische of mythische verhalen, bijv. het verhaal van het Paard van Troje of het verhaal van Icarus of ze zelf een gedicht laten schrijven waarbij ze een animatie maken. Ook kan je geanimeerde handleidingen maken, zoals bijv. deze handleiding hoe je een mummie maakt. En het maken van een animatie is natuurlijk ook een prachtige activiteit in het kader van de kunstvakken.

Kijk voor meer voorbeelden op dit YouTube-kanaal op de site Eurocreator of op SAM Animation.

Als je zelf, of met leerlingen, een stopmotion animatie wilt maken, dan zul je eerst moeten bepalen welke software je daarvoor wilt gebruiken. Ga je eerst zelf aan de slag met het maken van animaties, dan kan ik je aanraden om te beginnen met de gratis software, bijv.:

• Clay Animator,
• MovieMaker (zie hier een filmpje waarin wordt uitgelegd hoe je dat moet doen),
• Picasa (lees ook deze uitleg over hoe je stopmotion filmpjes maakt),
• PowerPoint (zie de uitleg van APS-ICT of van Ietje Smid, dl. 1 en dl. 2).
• Toyinima, een product van het Vlaamse televisiezender Ketnet,
• FotoFilm Maker, van Cinekid,
• Monkey Jam (bekijk de handleiding (pdf) op de site Media-ietsvoorjou),
• Anasazi
• Helium Frog Animator
• iMotion HD van Fingerlab, voor de gelukkige bezitters van een iPad of een iPhone.

Heb je besloten dat je je leerlingen er ook mee wilt laten werken en heb je niet genoeg aan de mogelijkheden van de gratis tools, dan kan je eens kijken wat de betaalde tools te bieden hebben. Betaalde tools zijn o.a.:

• Sam Animation, voor Windows en Mac (uitleg over hoe de tool werkt) Er is een gratis demoversie die je voor $300 kunt upgraden , waardoor je meer mogelijkheden hebt (o.a. online delen van de animaties).
• iStop Motion (alleen beschikbaar voor Apple computers),
• Zu3D (speciaal ontwikkeld voor scholen)
• Stop Motion Station.

Het zou leuk zijn als je hier een berichtje achterlaat wanneer jij of je leerlingen een animatie gemaakt hebben die in het onderwijs gebruikt kan worden. Succes!

Afbeelding van tplcstudents, gepubliceerd onder CC-by-sa.

Tekenen, vertellen en animeren met Kerpoof

Eén van de tools die je kunt gebruiken om de creativiteit van kinderen te stimuleren door ze verhalen te laten vertellen, is Kerpoof. Met Kerpoof kun je kinderen tekeningen laten maken: helemaal zelf gemaakt of met kant-en-klare componenten, je kunt er boekjes en kaarten maken voor speciale gelegenheden (bijv. uitnodigingen voor een feestje, felicitatiekaarten enz.) maar ook complete animaties.

Een account bij Kerpoof is gratis. Om te beginnen maak je je avatar aan: een jongen of een meisje, een leuk kapsel en kleding enz. Daarna kan je je uitleven op het maken van tekeningen en animaties. Je krijgt bij de start een behoorlijk aantal objecten waarmee je kunt tekenen en animaties kunt maken. Leuk is dat je punten verdient met alles wat je maakt, waardoor je steeds meer mogelijkheden krijgt om je avatar of je creaties te verfraaien. Je kunt kant-en-klare figuurtjes kiezen, maar ook speciale pennen (bijv. om 'sterrenstof' te tekenen) of structuren om een oppervlakte mee te bedekken.

Bij Kerpoof vind je geen handleiding en dat is ook niet nodig: met wat experimenteren heb je snel door hoe alles werkt. Wel vind je een leerkrachtendeel met o.a. een heleboel tips hoe je Kerpoof kunt inzetten in de klas. Ik noem er een paar:

• een gedicht maken over jezelf waarin alliteraties worden verwerkt,
• een tekening maken in de stijl van Escher,
• een animatie maken in de sfeer van het weer van die dag of het seizoen,
• een advertentie tekenen, enz.

Je hoeft geen tekentalent te hebben om dit soort opdrachten te maken, maar de resultaten zijn altijd schitterend. Je kunt ze voor jezelf houden, maar je kan ze ook publiceren op de site. Dat wordt overigens gemodereerd, dus als het goed is vind je daar geen aanstootgevende zaken. Wie een teacheraccount aanvraagt kan zijn klassen aanmaken en zo de wachtwoorden beheren. Een erg handig slimmigheidje van de tool: nadat je de wachtwoorden hebt aangemaakt, genereert de software kaartjes voor de leerlingen met daarop de informatie waar en hoe ze moeten inloggen. Goed doordacht!

Met een klassenaccount kunnen de leerlingen onderling berichten sturen naar elkaar. Als je een betaald account neemt, kan je de kinderen ook laten chatten. Ik vind dat zelf niet zo interessant: daarvoor zijn genoeg andere gratis tools beschikbaar, zoals Chatzy, waar ik maandag over schreef. Maar Kerpoof zelf vind ik geweldig, en het biedt enorm veel mogelijkheden voor de lessen. Leuk om op het digibord elke dag een creatie van de leerlingen te zetten!

Einde van het schooljaar

Zoals Martijn gisteren al zei: voor dit schooljaar zit het webloggen er weer op. Bloggen is leuk om te doen, maar niet bloggen kan ook erg prettig zijn ;-)

Maar voordat we de deur achter ons dicht trekken nog wat tips voor de vakantie. Voor leerlingen en docenten in het voortgezet onderwijs: in september gaat de Creative Game Challenge weer van start. Volgend jaar is het thema van de wedstrijd 'water'. En rond dat thema zijn leuke games te maken: over ijs en alles wat daarbij hoort (niet gek, als het zo warm is als nu), over waterleidingen, over de zee of over stoom, over waterpistolen of over communicerende vaten: er is genoeg te bedenken.

Voor leerkrachten en leerlingen in het basisonderwijs: verdiep je eens in de tool Zimmer Twins. Daarmee maak je met gemak in een uurtje een complete animatie van een zelfverzonnen verhaal, op basis van een een aantal kant-en-klare achtergronden met daarbij één of meer characters. Bij elk character zijn een aantal animaties beschikbaar:

• animaties waarbij het figuurtje iets zegt of denkt. In de spraakbubbel kan je een tekst invullen
• animaties waarbij je figuurtje beweegt, bijv. lopen, springen, dansen, verstoppen enz.
• animaties waarbij je figuurtje een emotie uitdrukt, bijv. boos, verveeld, opgelucht enz.
• animaties als tussenbeelden, zonder het figuurtje erbij, bijv. een animatie van een explosie, een afbeelding met daarop de tekst 'later', een krant waar je een tekst in kunt schrijven enz.

Je kiest de gewenste animatie en door erop te klikken. In een zinnetje wordt beschreven wat er gebeurt in die animatie, bijv.: 'Edgar geeft Eva niets in de straat'. In die omschrijving zijn een aantal woorden aanklikbaar, In dit voorbeeld zijn dat 'Edgar', 'Eva', 'niets' en 'straat'. Door op zo'n woord te klikken, kan je ze veranderen in een ander, bijvoorbeeld: 'Eva geeft Edgar een boek in het park. De wijzigingen worden zichtbaar gemaakt in het beeld, waardoor weer een heel andere animatie ontstaat.

Door een aantal animaties achter elkaar te zetten ontstaat een filmpje. Als je een (gratis) account hebt aangemaakt, kan je het filmpje opslaan in je eigen bibliotheek. Wie een betaald account neemt, kan die filmpjes ook aan anderen laten zien: met een gratis account kan je alleen als je ingelogd bent je filmpjes bekijken. Je kunt dus niet een link doorsturen aan iemand anders: daarvoor heb je een betaald account nodig. Maar kinderen kunnen natuurlijk wel aan elkaar hun filmpje laten zien in de klas.

Sterk van Zimmer Twins vind ik het gemak waarmee de animaties gemaakt kunnen worden, de variatie van de beschikbare beelden en het feit dat ze kinderen als ze zich aanmelden vragen om een e-mailadres van een ouder. De gegevens om in te loggen worden vervolgens ook naar die ouder gestuurd, waardoor kinderen (in principe) niet zonder medeweten van hun ouders een account aan kunnen maken.

Werken met Zimmer Twins is echt leuk: binnen een paar minuten ben je in staat om met de tool te werken en er verhalen mee te maken. En dat is iets waar veel kinderen erg van genieten!

Maar voor nu: prettige vakantie allemaal en tot in september!

Nog 1 keer: animatietools

In de afgelopen weken heb ik al twee tools genoemd waarmee je eenvoudig animaties kunt maken: Xtranormal en GoAnimate. Alhoewel beide tools erg gebruikersvriendelijk zijn, toch zullen ze voor sommige basisschoolleerlingen te moeilijk zijn, al was het alleen maar omdat de uitleg Engelstalig is. Gelukkig zijn er ook Nederlandstalige initiatieven.

Toyinima is software die gemaakt is door de Vlaamse omroep Ketnet. Je kunt de software gratis downloaden en installeren op je p.c. Het maken van een animatie is een fluitje van een cent, zeker als je gebruik maakt van een webcam. Je kunt ook een animatie maken van tekeningen maar dan moet je wel heel veel tekeningen maken voor een filmpje! Maak je gebruik van de webcam dan kun je door op de knop 'Toevoegen' te klikken foto's maken. Door die foto's direct in een tijdlijn te zetten kun je ze nadat ze zijn opgeslagen, als een filmpje achter elkaar kunt afspelen. Daarna voeg je geluid toe of overgangseffecten van het ene naar het andere frame. De filmpjes die je maakt worden op je eigen p.c. opgeslagen maar je kunt ze (nadat je een account hebt aangemaakt) ook uploaden naar de site van Ketnet en ze daar

De animatietool van Cinekid werkt volgens hetzelfde principe maar dan online. Om met de tools van Cinekid te kunnen werken moet je eerst een account aanmaken. Daarna kies je naar welke studio je gaat; er zijn er een heleboel. Om een animatie te maken met behulp van een webcam ga je naar de Foto Film Maker. Je stelt je camera in en je klikt met regelmatige tussenpozes op de rode opnameknop terwijl je zelf de scène speelt. In de studio van de Foto Film Maker kun je ook filmpjes maken (Filmpjesmaker), foto's maken (Fotomaker), flitsfilmpjes maken (waarbij de software met regelmatige intervallen automatisch foto's maakt). In de Tekenfilmmaker van Cinekid kun je vervolgens je zelfgemaakte animatie voorzien van geluiden.

Waarom is het maken van animaties leerzaam? Omdat het op allerlei manieren de creativiteit van leerlingen stimuleert. Om een animatie te maken moet je immers eerst een verhaal bedenken en verwoorden. Er moet nagedacht worden over enscenering en de volgorde van verschillende scenes en eventueel moeten decors en spelers ontworpen worden. Natuurlijk leren kinderen ook over mediawijsheid: wat breng je wel in beeld en wat niet en waarom maak je die keuzes? Wat gebeurt er als je je camera boven de spelers plaatst en hoe ervaar je het als kijker als de camera op dezelfde hoogte staat als de 'spelers'? En hoe maak je je verhaal spannend met geluiden en met licht?

En, last but not least: zelf iets maken en je werk laten zien aan anderen is natuurlijk ook erg leuk! En als Cinekid en Ketnet het je zo makkelijk maken: waarom zou je het dan laten?

Nogmaals: animaties maken

Vorige week schreef ik hier hoe je met Xtranormal online animaties kunt maken. Deze week aandacht voor een andere tool die hetzelfde doet: GoAnimate. Met GoAnimate heb je meer mogelijkheden dan met Xtranormal om animaties te maken. Je kunt kiezen uit een grote hoeveelheid achtergronden, geluiden en karakters maar je kunt ook zelf gemaakte achtergronden of geluiden gebruiken of karakters met op de plaats van het hoofd een foto van jezelf of (wat in de verkiezingstijd veel gebeurt) van een bekende (politieke) figuur.

Moeilijk is het absoluut niet: alles werkt met slepen en klikken. Je kiest een achtergrond en één of meer karakters. Per scène laat je je karakters iets doen en/of iets zeggen. Je kunt ook gebruik maken van speciale effecten, bijv. het beeld heen en weer schudden (zoals bij een aardbeving), bijv. als iemand erg kwaad is, inzoomen op een deel van het beeld en fade-in of fade-out. Je kunt je karakters laten praten door onder de scène een geluidsbestandje te zetten of door middel van tekstballonnetjes. De site is Engelstalig maar dat zal voor de meeste kinderen geen enkel probleem zijn.

Als je een animatie hebt gemaakt kun je die voor jezelf houden of publiek maken zodat anderen je werk kunnen zien en erop kunnen reageren. Je kunt er dan ook nog voor kiezen of anderen al dan niet je werk mogen kopiëren om het zelf te bewerken of niet.

GoAnimate is in feite zo makkelijk in het gebruik dat het risico groot is dat leerlingen er direct mee aan de slag willen gaan en geen tijd meer nemen om eerst een leuk of een goed verhaal te bedenken. En dat is natuurlijk de kracht van GoAnimate: het is een verschrikkelijk leuke manier om leerlingen verhalen te laten vertellen in het Nederlands of in een andere taal, om ze een samenvatting te laten maken van een boek dat ze gelezen hebben of een film die ze hebben gezien of om ze een 'geanimeerd' betoog te laten houden over een maatschappelijk onderwerp.

Dat laatste wordt op dit moment veel gedaan: op de site zijn een heleboel animaties te vinden over McCain en Obama. Maar omdat Halloween ook nadert (en voor Nederlandse kinderen Sint Maarten) hieronder een animatie over dat onderwerp. Het kan even duren voordat de animatie geladen is, maar het is de moeite waard!

N.B. Als de animatie niet laadt kun je ook op deze link klikken. Wil je zien wat na een half uurtje uitproberen mijn eerste resultaten waren, klik dan hier.

Animatiefilms maken

Er zijn verschillende sites waar je animatiefilmpjes kunt maken, bijv. met Dvolver (voor leerlingen in het VO) of met de tekenfilmmaker van Cinekid Studio (voor het basisonderwijs). Maar onlangs vond ik een nieuwe tool: Xtranormal. Die tool is nog in beta, maar prima bruikbaar.

Je maakt een animatie (met één of twee acteurs) als volgt. Eerst kies je een set, je acteurs en welke stem je ze geeft (o.a. Frans, Nederlands, Spaans en Engels), en achtergrondmuziek. Vervolgens geef je per scène aan welke teksten je je acteurs uit wilt laten spreken. Je kunt hier elke tekst invoeren die je zelf wilt. Ook geef je aan welke acties je je acteurs wilt laten uitvoeren (bijv. zwaaien, een dansje maken enz.), hoe je acteurs moeten kijken (blij, boos, verbaasd enz.), of ze ergens naar moeten wijzen en of ze wel of niet in de camera moeten kijken, vanuit welke hoek je de acties wilt 'filmen' en eventueel welke geluidseffecten je wilt toevoegen (bijv. applaus, een bel die rinkelt enz.).

Er zijn twee functionaliteiten waardoor ik Xtranormal zo goed bruikbaar vind voor het onderwijs. Allereerst is dat de mogelijkheid om volledig zelf de teksten te bepalen en die uit te laten spreken. Je kunt leerlingen zelf een monoloog of dialoog laten schrijven (bijvoorbeeld over een actueel onderwerp of over de cultuur van een stad of een land) of je kunt ze een script laten schrijven op basis van een boek. Daarmee is Xtranormal prima inzetbaar voor Nederlands of MVT maar ook voor een vak als geschiedenis of maatschappijleer.

Maar daarnaast kun je Xtranormal ook gebruiken om leerlingen kennis te laten maken met het effect van verschillende camerastandpunten. Wat zijn de effecten van een close-up en wat gebeurt er als je je camera op en afstandje hebt? En wat gebeurt er als je een spreker buiten beeld laat? De mogelijkheden van de camerastandpunten zijn weliswaar beperkt maar het is leuk om er eens mee te experimenteren en zo inzicht te krijgen in de mogelijkheden voor het maken van echte films.

Filmpjes die je hebt gemaakt kunnen op de site bewaard worden om te delen of later verder te bewerken. Er is nog niet veel in de bibliotheek te vinden maar een paar filmpjes die er staan maken duidelijk waarom ik dit een leuke tool vind voor het onderwijs. Kijk maar eens naar onderstaande filmpjes!


Over klimaatverandering:

Levenslessen ;-) :

Verhalen tekenen

In het tijdschrift Computer!Totaal werd verteld over een gratis programmaatje waarmee je eenvoudig geanimeerde figuurtjes kunt maken. Dat leek me wel wat: ik vind animaties leuk, maar heb geen zin om me te verdiepen in allerlei ingewikkelde software. Ik heb het dus getest, en het is echt makkelijk.

Het animatieprogramma draait om stokpoppetjes. Je weet wel: die figuurtjes die bestaan uit alleen maar lijnen en rondjes. Je krijgt bij het programma een eerste stokmannetje bijgeleverd. In zo'n stokpoppetje zitten scharnierpunten waar omheen je de ledematen kunt bewegen, simpelweg door het met de muis te bewegen. Als het figuurtje staat zoals je wilt, leg je die vast als eerste frame, en kun je de tweede frame maken. Uitgangspunt daarvoor is je eerste frame, dat je bewerkt totdat de figuren in een tweede houding staan. Dat leg je weer vast in een volgend frame. De beweging ontstaat door de frames snel achter elkaar te laten zien.

Ik kon eigenlijk direct ermee aan de slag: een handleiding had ik niet nodig. In een kwartiertje had ik een eerste animatie gemaakt. Okee, niet geweldig origineel en ook niet prachtig uitgewerkt, maar goed genoeg om een verhaaltje mee te vertellen. En dat was precies wat ik wilde. Ik vind animaties namelijk een leuk instrument om (leerlingen) een verhaal te laten vertellen. Je kunt dat op allerlei manieren doen. Je kunt ze eerst een verhaal laten bedenken en daarbij een animatie laten maken, maar andersom is natuurlijk ook mogelijk: eerst de animatie en dan het verhaal. Of een kind een animatie laten maken, en een ander er een verhaal bij laten verzinnen. Of een verhaal door de een laten beginnen en dan een volgende vragen om door te gaan met het verhaal waar de ander is gestopt enz. Je kunt de kinderen individueel laten werken of in groepjes. Dat laatste geeft de mogelijkheid om de taken te verdelen afhankelijk van de capaciteiten en interesses van de kinderen. Mogelijkheden te over. En, zoals je ziet: de resultaten kun je eenvoudig op een website zetten!