Tools voor (digibord)lessen voor basis en voortgezet onderwijs

Classtools is een site waar ik al wel eens eerder over vertelde. Maar omdat ik merk dat lang nog niet elke leerkracht of docent deze site kent, besteed ik er toch nog een keer aandacht aan. De tools op de site van Classtools kan je niet alleen op een p.c. of laptop gebruiken; ze zijn ook erg geschikt voor gebruik op het digibord omdat ze uitnodigen om er actief mee aan de slag te gaan. Je kan ermee slepen, spelletjes doen, op allerlei knoppen drukken enz. Welke mogelijkheden biedt Classtools?

• je kan er spelletjes maken, bijv. om woordjes of definities te leren (zie het voorbeeld onderaan deze blogpost)
• er is een tool om sorteerspelletjes mee te maken,
• je kan er QR-codes maken waarachter je bijvoorbeeld een filmpje kan 'verstoppen', of het antwoord op een vraag,
• je kan afbeeldingen (door leerlingen laten) voorzien van labels,
• er is een timer waarmee je af kan tellen,
• er is een fruitmachine waarmee je willekeurig namen kan kiezen (bijv. wie in de klas iets mag doen),
• je kan Venn-diagrammen maken waarmee je kan laten zien wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen 2 of 3 begrippen,
• je kan tijdlijnen maken, die je kan voorzien van afbeeldingen (bijv. een tijdlijn waarop je de waterkringloop laat zien). Daarbij kan je bijvoorbeeld eerst de verschillende onderdelen van het proces aanmaken en dan aan de leerlingen vragen om die in de goede volgorde te zetten,
• er is een tooltje waarmee je zinnen in een bepaalde volgorde kunt (laten) zetten, bijvoorbeeld om gezamenlijk te bepalen wat het belangrijkste argument is in een discussie of wat de eerste stap is die gezet moet worden om een bepaald doel te bereiken.

Er zijn nog een paar andere tools, maar die vind ik persoonlijk minder interessant omdat ze minder breed inzetbaar zijn. 

Een nadeel van Classtools zijn de advertenties: die vind ik zelf nogal overdadig aanwezig bij sommige tools. Gelukkig kan je daar voor een beperkt bedrag vanaf komen: voor een bedrag van £75 per jaar ben je van alle advertenties af, je kan de spellen e.d. die je hebt gemaakt met Classtools online bewaren en je kan alle tools in fullscreen bekijken. Maar als je geen probleem hebt met de advertenties, dan kan je Classtools gratis gebruiken.

Click here for larger version

Spreaker: een 27 mc bakkie op internet

Nog altijd hoor je soms mensen met weemoed praten over hun 27 mc bakkie: de zendapparatuur waarmee ze een eigen radio-uitzending verzorgden. Ik heb het zelf nooit gedaan, maar ik kan me wel voorstellen dat het een kick gaf om - tegen de wet in - de wereld te laten weten dat jij bestaat. Wat dat betreft zou je profielsites (Hyves en Facebook) en video- en fotosharingsites (Youtube, Flickr) kunnen zien als een moderne variant van deze bakkies. Ook daar kan je immers jezelf laten horen en zien en anderen laten delen in je (media)voorkeuren.

De webtool Spreaker heeft voor mij ongeveer dezelfde uitstraling als het 27 mc bakkie van destijds. Met Spreaker maak je je eigen (live) radio-uitzending van maximaal een half uur. Voor het maken van die uitzending krijg je een mengpaneel op je scherm waarmee je muziek kan laten horen, afgewisseld met jingles, loops en soundeffects en natuurlijk je eigen stemgeluid. Je kunt gebruik maken van de muziek die klaargezet is in Spreaker, maar je kan ook je eigen geluidsbestanden uploaden. Van belang is daarbij natuurlijk wel dat je het recht hebt om die geluidsbestanden te uploaden: je mag natuurlijk niet auteursrechtelijk beschermd materiaal gebruiken in je radio-uitzending.

Een tool als Spreaker (of andere tools om je eigen podcast/radio-uitzending te maken) lenen zich natuurlijk geweldig voor het leren spreken van vreemde talen. Leerlingen kunnen een radio-uitzending maken in de doeltaal, met daarin bijvoorbeeld interviews met elkaar of met native-speakers van de vreemde taal, ze kunnen vertellen over hun eigen hobby of over de muziek die ze laten horen, ze kunnen een radio-uitzending maken over zichzelf en dan uitwisselen met een klas in het buitenland enz.

Spreaker kan ook ingezet worden om leerlingen op zoek te laten gaan naar informatie over allerlei onderwerpen. Ze kunnen voor LOB vakmensen interviewen, voor de kunstvakken kunstenaars uit de regio, voor geschiedenis iemand die werkt in een oudheidkundig museum enz. In een uitzending kan ook een live Skypegesprek opgenomen worden. Daarvoor moet je wel een aantal instellingen op je computer aanpassen, en het vraagt een gedegen voorbereiding om zo'n gesprek goed te laten verlopen. Voor het onderwijs zou ik er zelf de voorkeur aangeven om zo'n interview tevoren op te nemen en het daarna in de uitzending te plakken. Dat heeft als voordeel dat je tevoren delen uit het gesprek kan knippen zonder dat je de hele radio-uitzending over hoeft te doen.

De radio-uitzendingen die door de leerlingen gemaakt worden kunnen door de school ingezet worden als communicatiemiddel, bijvoorbeeld met de ouders, met 'aanleverende' scholen of met het beroepenveld. En natuurlijk kan je Spreaker ook gebruiken om radio-uitzendingen te maken voor en door de leerlingen zelf. Leuk toch, om je eigen uitzending te horen in de pauze?!

Wil je wat hulp hebben bij het gebruik van Spreaker dan kan je gebruik maken van de handleiding die ik heb gemaakt.

Picocrickets

In januari bood ik op dit blog een paar techno-gadgets aan: een Swinxs en een set Picocrickets: een setje sensoren, die aangestuurd worden door software (Scratch) waarmee kinderen (vanaf een jaar of 10) zelf een programma schrijven. De Picocrickets heb ik toen uitgeleend aan Michel Boer, leerkracht en ict-coördinator op OBS Theo Thijssenschool. Hij schreef onderstaand verslag. Eerdere verslagen van het gebruik van de Picocrickets zijn geschreven door Brigit Moonen en Kathelijne Russcher.

In aansluiting daarop: is er nog iemand die met zijn/haar leerlingen wil experimenteren met de Picocrickets? Ze zijn weer beschikbaar. De enige voorwaarde is dat je naderhand een stukje schrijft voor dit blog waarin je je ervaringen (positief of negatief) deelt. Laat een reactie achter in dit blog als je geïnteresseerd bent of stuur je een mailtje. Mijn e-mailadres vind je hier.

Afbeelding hierboven van jeanbaptisteparis, gepubliceerd onder CC-by-sa.

---

Van Michel Boer

Margreet van den Berg deed een oproepje of iemand picocrickets wilde uitproberen. Ik had het al een keer op een website gezien en stond op de lijst voor een ICT leskist maar helaas was toen te weinig budget. De kans om het eens uit te proberen.

De set die in ontving bestaat uit een doos met diverse blokjes, snoertjes, touwtjes, veertjes en een CD met bijbehorende software. Mijn eerste gedachte was dan ook wat je hier nu weer mee moest doen. Al snel begreep ik dat de blokjes de picocrickets waren; een klein computertje dat je kan programmeren met de bijbehorende software PicoBlocks.

Na installatie van deze software en wat experimenteren, heb ik toch maar even de handleiding erbij gepakt om te bekijken hoe het nu werkt. Eenmaal werkend blijkt het principe heel eenvoudig te zijn. Met de picocricket kan je lampjes laten branden, geluiden maken of iets laten draaien. De software is netjes verdeeld in deze drie mogelijkheden. Als ik een lampje aangesloten op de Picocricket feller willen laten branden, dan sleep ik een lampje in het programmeervak en stel de lichtsterkte in. Dit bouw ik na met de picocricket, starten en het werkt.

Leuker wordt het natuurlijk als het lichtje pas gaat branden als het donker wordt. Dat kan met een sensor en een flow. De laatste is een visueel gemaakt stukje ‘statement’, bijvoorbeeld ‘if then else’ of ‘repeat until’. De programmeurs onder ons herkennen dit direct. Een flow plaats je op de picocricket met een bijbehorende conditie. In dit geval een sensor die aangeeft hoe donker is. Deze programmeer je ook weer (zie plaatje) en uitvoeren maar.


De software heeft ook mogelijkheden om bewerkingen als groter dan.., kleiner dan of gelijk aan te detecteren. Ook noem ik de mogelijkheid om grafieken te tonen van de waarden die sensoren hebben gemeten. Voor een ex-programmeur is de software allemaal zeer logisch opgezet en eenvoudig in gebruik.

Maar het is natuurlijk niet bedoeld voor mij, maar voor kinderen (maar ik voelde me ook even weer kind toen ik ermee mocht spelen). Uiteraard heb ik een aantal leerlingen met de picocrickets laten spelen. Zij hadden al wat ervaring met de mindstorm (robot van lego) dus begrepen ze al snel de mogelijkheden van de software. Daarna werden er leuke dingen gebouwd om de picocrickets heen.

Picocrickets vind ik echt een aanvulling in het onderwijs. Kinderen leren logisch na te denken hoe zij bijvoorbeeld een lampje willen laten branden als je in je handen klapt. Nadenken welke sensoren je nodig je hebt, in welke volgorde ze moeten staan en op welke actie ze moeten reageren. Het leert kinderen ook dat heel veel techniek om ons heen, bestaat uit dit soort stukken code. Het lijkt zo gewoon dat een cv-ketel aanslaat als de temperatuur te laag wordt. Maar als je het zelf kan bouwen dan gaat het leven en blijkt het opeens een stuk ingewikkelder te zijn dan wat knopjes op een doosje.

De nieuwe powerpoint?

Door: Martijn van den Berg

Bij een presentatie wordt in principe vaak powerpoint gebruikt. Daar is in principe niets mis mee, want powerpoint is nog steeds erg functioneel, maar in een tijd van talloze ICT vernieuwingen is het misschien tijd om verder te kijken. Powerpoint heeft zijn voordelen, maar uiteindelijk zie je toch dat iedere presentatie op een bepaalde manier op elkaar lijkt.Het is daarom tijd om verder je kijken.

Na veel powerpoints te hebben gezien op school gebruikte één van mijn docenten op school Prezi. Prezi is een gratis online presentatie-maker, waarbij je stuk voor stuk je keywords neerzet en hier een plaatje van maakt, waar je door in-en uitzoomen doorheen bladert. Het is zeer makkelijk te maken, en erg gebruikersvriendelijk.

Wat ik merkte bij het kijken van deze presentatie, is dat ik telkens weer ging zoeken naar het volgende woord, naar wat er daarna gezegd zou worden. Dit zorgde ervoor dat ik meer aandacht voor de presentatie had. Daarnaast was het erg verrassend dat er eindelijk iemand een andere methode gebruikte dan met powerpoint.

Als je jezelf een kwartiertje verdiept in Prezi, kan je er al leuke dingen mee maken. Natuurlijk zal je niet alles kunnen met prezi, omdat er een veel kleiner team achter schuilt dan dat van microsoft, maar het is zeker een mooie afwisseling om een keer uit te proberen.

Eén van de Acht als start van een les

Onlangs werd me gevraagd om mezelf, voorafgaand aan een forumdiscussie, kort voor te stellen. Dat vind ik een lastige zaak: ik vermoed dat de meeste mensen tevoren helemaal niet zoveel willen weten over een ander. Het is - vind ik - veel natuurlijker als je elkaar gaandeweg leert kennen. Daarnaast heb je natuurlijk geen idee wat die ander van je wil weten, en die ander heeft geen idee wat hij van jou wil weten. Eigenlijk een vrij onmogelijke vraag dus, zo'n presentatie om jezelf voor te stellen.

Maar ja: je wilt toch wel wat doen ;-) Ik heb het opgelost door een presentatie te geven in de vorm van de lopende band, zoals destijds door Mies Bouwman werd gedaan in het spel Eén van de Acht. Na een kort filmpje van de opkomst van de laatste aflevering van Eén van de Acht, startte het geluid en zagen de deelnemers achter elkaar iets meer dan 20 afbeeldingen van links naar rechts over het scherm gaan. Elke afbeelding stond symbool voor een stukje van mijn presentatie: wie ik ben, wat ik doe en heb gedaan enz. Sommige afbeelding waren redelijk duidelijk (het logo van Blogger stond voor het feit dat ik een blog bijhoud); andere afbeeldingen waren meer symbolisch. Maar dat kon je aan de afbeeldingen natuurlijk niet zien.

Toen de muziek eindigde, vroeg ik de deelnemers zoveel mogelijk te benoemen wat ze hadden gezien. Bij elke afbeelding die ze noemden vertelde ik het bijbehorende verhaal. Dat waren er nog behoorlijk wat, misschien ook wel omdat ik de hele groep antwoord mocht geven. Aan het einde van de presentatie had ik aardig wat over mezelf verteld maar wel steeds op verzoek van de deelnemers die op deze manier behoorlijk betrokken waren bij het verhaal.

Ik denk dat dit quiz-format ook heel goed geschikt is voor gebruik in de les. Je start een geschiedenis- of aardrijkskundeles op met het laten zien van een serie afbeeldingen. Na verloop van tijd bedek je de plaatjes, en mogen de leerlingen zeggen wat ze hebben gezien. Bij sommige plaatjes kunnen ze misschien zelf al vertellen wat het voorstelt (een goede manier om voorkennis te activeren); bij andere plaatjes vertel je zelf iets. Het hoeft maar een kort verhaaltje te zijn, een bijzonder feitje of een leuke anekdote: het belangrijkste is om de nieuwsgierigheid van de leerling te prikkelen. Als je het slim aanpakt, dan zorg je ervoor dat alle verhaaltjes samen wel een beeld geven van wat je wilt vertellen, ook als de leerlingen een paar plaatjes vergeten zijn.

Ik vond het zelf een leuk quiz-achtig format om mee te werken. Wil je het ook gebruiken, dan kan je mijn presentatie (in pptx) hier downloaden om als voorbeeld te gebruiken. Het is een zip-bestand, dat je als map moet uitpakken. bij de eerste dia vind je de instructie hoe het werkt.

Afbeelding linksboven van drhenkenstein, gepubliceerd onder CC-by-nc-sa.

Leermaterialen voor docenten

Bij de Onderwijsvernieuwingscoöperatie wordt hard gewerkt. Niet alleen door mij ( ;-) ): er zijn een heleboel mensen bij betrokken. En die mensen maken prachtige producten; te mooi - vind ik - om er geen aandacht aan te besteden. Vandaar daarom deze keer maar eens de spotlichten op twee bestanden met leermateriaal voor docenten (alhoewel leerlingen er natuurlijk ook gebruik van mogen maken).

Binnen de Onderwijsvernieuwingscoöperatie wordt (de naam zegt het al): onderwijs vernieuwd. Om onderwijs te kunnen vernieuwen moet je natuurlijk eerst weten wat je wilt en vervolgens ervoor zorgen dat iedereen die bij die vernieuwing betrokken is over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om de vernieuwing uit te voeren. Bij de Onderwijsvernieuwingscoöperatie zijn ze zich daarvan bewust. Ze hebben daarom materialen ontwikkeld voor docenten om hen te informeren over en/of te laten oefenen met digitale middelen die in het onderwijs ingezet kunnen worden voor de vernieuwing van het onderwijs.

Er zijn twee bestanden met materialen. In het bestand docentenprofessionalisering digitalisering didactiek (DDD) staat informatie over digitale middelen die je kunt gebruiken in de les, zoals video en videoconferencing, applets, digitale schoolborden, podcast en nog veel meer. Het bestand Jonge ICT-coaches (JIC) is ontwikkeld voor leerlingen die docenten helpen bij het gebruik van verschillende programmeertools en webapplicaties, dus lessen over bijvoorbeeld Audacity, het programma Resize (om het formaat van een afbeelding te wijzigen), het maken van een weblog, Skype, enz.

Twee bestanden barstensvol materiaal waar docenten die gebruik willen maken van ict hun voordeel mee kunnen doen. Overigens: niet alleen docenten. Ik heb er zelf ook met veel plezier gebruik van gemaakt want ook voor mij valt er van dit bestand heel wat te leren!

Voor wie in één keer wil zien wat in beide bestanden te vinden is: klik hier voor de inhoud van het JIC-bestand en hier voor de inhoud van het DDD-bestand. Hou er overigens wel rekening mee dat dit versie 1.0 is: het materiaal wordt allemaal nog een keer bekeken en/of getest, zonodig herzien en eventueel uitgebreid.

Leren met Picasa

Op de site Infinite Thinking Machine staan vaak leuke ideeën hoe je gebruik kunt maken van gratis ICT-tools in het onderwijs. Zo hadden ze vorige week een leuke post over het gebruik van Picasa. Picasa is een programma van Google waarmee je foto's kunt opslaan, bewerken en delen met anderen. Nu zijn er al een heleboel ideeën om gebruik te maken van foto's in het onderwijs, maar het leuke van dit verhaal is dat het gekoppeld wordt aan de visie van Marzano, een onderwijskundige wiens visie ten grondslag ligt aan de webquest. In het artikel worden een aantal manieren genoemd waarop digitale camera's (en Picasa) gebruikt kunnen worden ter ondersteuning van research-based strategies:

• Ask students to compare or classify images.
• Ask students to delete, edit, or re-order images to facilitate analysis of the information at a deep level.
• Create a slide show to recognize student effort, achievement, and mastery.
• Create a slide show to illustrate time-sequence, or cause-effect patterns.
• Use images to document individual and group accountability - or to facilitate group reflection.
• Use images to support “corrective” feedback. (The instant nature of digital images – and means of sharing digital images – can facilitate timely feedback.)
• Use images taken with your digital camera as cues and advance organizers

In het artikel op Infinite Thinking Machine vind je een heleboel ideeën hoe je met foto's kunt werken in het onderwijs. Nog leuker vind ik het feit dat op basis van dit artikel en een workshop die over dit onderwerp is gegeven, een wiki is opgezet over dit onderwerp. In de wiki vind je (links naar) handleidingen over het gebruik van Picasa (maar ook voor Photostory3 van Windows en iPhoto van Apple). De wiki is duidelijk nog 'under construction' en bevat nog weinig meer dan de post op de site Infinite Thinking Machine, dus ik hoop dat een heleboel docenten en leerkrachten hun ideeën en best practices over het gebruik van foto's eraan toevoegen!

Doolhofspelletjes, maar dan een heleboel!

Rubik's Kubus was voor mij destijds een te grote uitdaging. Ik heb wel een wiskundeknobbel, maar geen geduld en beide zijn nodig om de systematiek van deze puzzel te doorgronden.

Nu heb ik iets gevonden wat beter bij mij past: een site met doolhofspellen. Niet zoals ze staan in de puzzelboekjes die ik ooit kocht voor mijn kinderen: op deze site vind je talloze variaties op het thema. Wat ik erg handig vind is dat de meeste spellen op verschillende niveaus worden aangeboden. Je kunt starten op een beginnersniveau, en als je systematiek van het spelletje doorhebt, kun je overstappen naar een hoger niveau. Onderschat overigens dat beginnersniveau niet: ik had soms op dat niveau al moeite om het spel uit te spelen.

Ik ben geen wiskundeleraar, maar het lijkt mij prachtig materiaal voor dat vak. Logisch denken, het doorgronden van complexe systemen: het zit er allemaal in. Het lijkt me leuk om leerlingen uit te dagen om voor één van deze spellen het systeem te doorgronden. Een mooie opdracht volgens mij om met de hele klas uit te werken, met behulp van een weblog. Als je wilt weten hoe je dat kunt aanpakken, neem dan een kijkje op het weblog van Klaas Wijnia. En wil je weten waarom werken met een weblog in deze situatie zinvol is, dan kun je terecht op het weblog van zijn dochter die het hele traject heeft gevolgd, en de voors en tegens ervan in kaart heeft gebracht.

Gratis spelletjes en software

Wie graag steeds andere spelletjes speelt, maar niet steeds op internet wil zoeken naar nieuwe spellen, en ook geen geld wil uitgeven om nieuwe spellen te kopen, zou eens moeten kijken op de site GameGiveAwayOfTheDay. Elke dag vind je daar een nieuw spelletje dat je gratis mag downloaden. GameGiveAwayOfTheDay is onderdeel van GiveAwayOfTheDay, waar je elke dag software waar je normaal gesproken voor moet betalen gratis aangeboden krijgt.

Het is duidelijk wat het voordeel is voor de bezoeker, maar waarom geeft de uitgever deze software weg? Om te beginnen, moet je jezelf natuurlijk registreren voor deze site, en je gegevens worden doorgegeven aan de uitgever van de software die je downloadt. Een ander voordeel voor de uitgever is dat op de site de informatie over de software bewaard wordt, met daarbij een review en de reacties van de gebruikers van de software. Als de software positief wordt gewaardeerd (en die kans is groter als je hem gratis aanbiedt, dan wannneer je er geld voor vraagt), dan is de website voor de uitgevers dus een mooie manier om reclame te maken voor je product.

Ik heb me via RSS ingetekend op de sites, zowel op de algemene software, als op de spellen, en al een paar leuke dingen gedownload. Misschien zijn die wel door mijn spamfilter eruit gevist, maar ik heb nog geen last gehad van allerlei vreemde mailtjes.

Het is overigens ook de moeite waard om een kijkje te nemen in de Freeware Download Library (met o.a. de categorieën Games en Education): daar is ook nog een heleboel leuks te halen!

Onderzoek Mindmap-software

Van Louis Hilgers, de man achter de site ICT-in-onderwijsnieuws, kreeg ik een berichtje dat op zijn site een vergelijkend onderzoek te vinden is over Mindmapping-programma's. Het onderzoek is uitgevoerd door Joop van Schie, van adviesbureau Cocon.

Alhoewel ik zelf tot een paar maanden zelden een mindmapping-programma had gebruikt, was ik wel een voorstander van het gebruik daarvan omdat ik er wel mogelijkheden in zag. In November vorig jaar kreeg ik de beschikking over het programma MindManager, en toen was ik om: ik gebruik het programma weliswaar niet vaak, maar heb er wel veel plezier van de keren dat ik het gebruik.

Joop vergelijkt in zijn onderzoek de pakketten:

• Inspiration en Kidspiration (van dezelfde uitgever),
• Spark-Space,
• MindManger Pro,
• Ygnius - MindGenius,
• OpenMind2,
• SmartIdeas,
  
• FreeMind.

Hij heeft een lijst gemaakt met criteria waaraan Mindmap-software volgens hem moet voldoen, wat belangrijke toevoegingen en wat leuke extraatjes zijn. Van elk pakket heeft hij daarnaast beschreven wat dat pakket onderscheidt van alle andere pakketten. En, wat ik heel prettig vindt: hij geeft steeds duidelijk aan voor welke doelgroep het betreffende pakket gebruikt kan worden. Het scheelt natuurlijk nogal of je een pakket wilt gebruiken om een brainstorm met de docenten van je school te structuren, of dat je met kinderen van een basisschool de verschillende facetten van een onderwerp in kaart te brengen!

Ik kan dit overzicht iedereen die overweegt om een pakket aan te schaffen, van harte aanraden. Maar ook voor degenen die dat (nog) niet in overweging hebben genomen vind ik dit onderzoek de moeite waard. Het maakt namelijk heel duidelijk wat de mogelijkheden zijn van Mindmap-software, dus na het lezen van dit onderzoek kun je in ieder geval een betere afweging maken of de aanschaf van Mindmap-software voor jou nuttig is!

Natuurlijk heb ik gekeken hoe MindManager scoort: gelukkig blijkt het voor mij het goede pakket te zijn ;-)

N.B. Niet te vergelijken met dit soort pakketten, maar wel handig om te weten: er is ook een online mindmap-programma: Bubll.us. Even een account aanmaken en je kunt je brainstorm online vastleggen. Je kunt helaas je account (nog) niet delen, net zo min als de resultaten van je brainstorm, maar misschien komt dat nog!

Verhalen tekenen

In het tijdschrift Computer!Totaal werd verteld over een gratis programmaatje waarmee je eenvoudig geanimeerde figuurtjes kunt maken. Dat leek me wel wat: ik vind animaties leuk, maar heb geen zin om me te verdiepen in allerlei ingewikkelde software. Ik heb het dus getest, en het is echt makkelijk.

Het animatieprogramma draait om stokpoppetjes. Je weet wel: die figuurtjes die bestaan uit alleen maar lijnen en rondjes. Je krijgt bij het programma een eerste stokmannetje bijgeleverd. In zo'n stokpoppetje zitten scharnierpunten waar omheen je de ledematen kunt bewegen, simpelweg door het met de muis te bewegen. Als het figuurtje staat zoals je wilt, leg je die vast als eerste frame, en kun je de tweede frame maken. Uitgangspunt daarvoor is je eerste frame, dat je bewerkt totdat de figuren in een tweede houding staan. Dat leg je weer vast in een volgend frame. De beweging ontstaat door de frames snel achter elkaar te laten zien.

Ik kon eigenlijk direct ermee aan de slag: een handleiding had ik niet nodig. In een kwartiertje had ik een eerste animatie gemaakt. Okee, niet geweldig origineel en ook niet prachtig uitgewerkt, maar goed genoeg om een verhaaltje mee te vertellen. En dat was precies wat ik wilde. Ik vind animaties namelijk een leuk instrument om (leerlingen) een verhaal te laten vertellen. Je kunt dat op allerlei manieren doen. Je kunt ze eerst een verhaal laten bedenken en daarbij een animatie laten maken, maar andersom is natuurlijk ook mogelijk: eerst de animatie en dan het verhaal. Of een kind een animatie laten maken, en een ander er een verhaal bij laten verzinnen. Of een verhaal door de een laten beginnen en dan een volgende vragen om door te gaan met het verhaal waar de ander is gestopt enz. Je kunt de kinderen individueel laten werken of in groepjes. Dat laatste geeft de mogelijkheid om de taken te verdelen afhankelijk van de capaciteiten en interesses van de kinderen. Mogelijkheden te over. En, zoals je ziet: de resultaten kun je eenvoudig op een website zetten!

Mindmaps

Voor de herfstvakantie las ik in het weblog van Willem Karssenberg dat webloggers gratis het pakket MindManager konden krijgen. Aangezien ik een rasechte Hollandse ben, heb ik daar natuurlijk gelijk op gereageerd ;-) Niet eens zozeer omdat ik het pakket zelf wilde gaan gebruiken, maar vooral omdat ik mindmapping een goede en aansprekende manier vindt om leerlingen te leren hoe je een zoekvraag kunt bepalen.

In een mindmap kun je namelijk prachtig zichtbaar maken wat de hoofdvraag is van het onderwerp waarover je meer wilt weten, of er verwante onderwerpen zijn en wat eventuele deelvragen zijn. Ik had zelf op die manier met leerlingen gewerkt (alhoewel ik dat toen niet deed op de computer, maar met een schoolbord en een krijtje) en mijn ervaring was dat het bepalen van de zoekvraag zo leuker werd waardoor de leerlingen er meer bij betrokken waren. Bovendien onthielden ze de vraagstelling beter doordat het geheel gevisualiseerd werd. Een fan van mindmappen was ik dus al lang, maar ik moet eerlijk zeggen: ik deed het eigenlijk voor mezelf nooit omdat ik het altijd teveel moeite vond om zo'n overzicht te maken, en ik ook zonder dat voor mezelf mijn onderzoeksvragen kon afbakenen.

Maar ja, toen ik het pakket MindManager had gekregen, moest ik het natuurlijk ook een keer gaan uitproberen! En ik ben om: het is echt handig om op deze manier een probleem in kaders te vatten. Ik heb MindManager gebruikt om een project waar ik voor ben gevraagd goed in kaart te krijgen. Ik kon in MindManager keurig heel snel deelproblemen formuleren, elk deelprobleem kon ik daarna weer verder onderverdelen enz. In het pakket kon ik verder makkelijk links maken naar relevante websites, en - wat ik ook heel makkelijk vond - ik kon bij elke vraag in een apart veld allerlei opmerkingen zetten. En wat nog mooier is: ik kan het geheel exporteren naar allerlei andere pakketten. Ik kan een plaatje maken dat ik in PowerPoint kan laten zien, de teksten kan ik zetten in Word, en ik kan de indeling exporteren naar Microsoft Project waar ik dan weer een tijdplanning kan maken bij het project. En ik kan van het hele overzicht met alle opmerkingen erbij met één druk op de knop een website maken. En dat is dan natuurlijk weer erg makkelijk voor leerlingen die van hun werkstuk een website willen maken.

Kortom: dit pakket is zowel voor leerlingen als voor mijzelf errug handig!